Puszcza Białowieska

Wilczym tropem

2012-01-27T20:35:00.000+01:00

Mamy w Puszczy "wilczy czas", bo na śniegu łatwo zobaczyć ich aktywność.. Adam Wajrak na FB pokazał sfotografowanego dzisiaj, zjedzonego cielaka jelenia, wcześniej były tu zdjęcia drapania i znaczenia przez wilki a przy okazji dostaje z zapytaniami zdjęcia różnych śladów i tropów. Trochę więc o tropach wilczych w Puszczy. Jest wiele opracowań na ten temat. Tutaj dzielę się swoimi zdjęciami tropów z Puszczy:

Wbrew temu co sugerował nasz blogowy trol tropy wilcze można zimą dość łatwo odróżnić od psich. Nie tylko po wyglądzie, ale także śledząc zachowanie osobników, które pozostawiły ślady. Powyżej dość świeży trop wilków z widocznym układem opuszków i śladami pazurów.

tak wyglądają od spodu tylne łapy wilka (ich ślad jest bardziej wydłużony) - zdjęcie zrobiłem zimą oczywiście oswojonemu wilkowi :)

Ślad na świeżym śniegu, pojedynczego wilka - widać jak ciągnął łapy po śniegu..

zwykle jednak spotykałem typowy ślad "sznurowania", kiedy to jeden, lub kilka wilków zostawiają ślad wzdłuż jednej linii stąpając w odciśnięte ślady:

.. i jeszcze kilka tropów wilczych w sąsiedztwie innych. Tutaj wilki i .. wiewiórka:

.. na kolejnym zdjęciu wilk i lis - różnią je tylko wielkości tropów:

.. a tutaj skrzyżowała się droga wilka i dzika:

i jeszcze tropy wilków zajętych sobą:

Zimowa Puszcza i wiosenne wilki

2012-01-26T14:52:00.000+01:00

Słaba zima, niewiele śniegu i mnóstwo powalonych jesienią olbrzymów ..

a wzdłuż dróg wilki, wyjątkowo aktywne, drapaniem i moczem oznaczają drzewa..

może dla wilków nastała już wiosna? ...

Informacja

2012-01-25T09:55:00.001+01:00

Może Was zaciekawi: dostałem właśnie maila z taką oto informacją:: w programie Radia Maryja 25.01.2012 jest: 21:40 - 23:35 - Rozmowy niedokończone: Zapuszczona Puszcza Białowieska.
A w Białowieży słońce i mróz -3 C i nareszcie pogoda na narty!

ślady bobrów w Dolinie Narewki

Kolejna zmiana na stanowisku dyrektora parku

2012-01-20T14:52:00.000+01:00

Minister środowiska Marcin Korolec odwołał dzisiaj dyrektora Białowieskiego Parku Narodowego Zdzisława Szkirucia z powodu naruszenia dyscypliny finansowej. Minister nie zajmuje się innymi pracownikami parku narodowego – do jego kompetencji należy tylko powoływanie i odwoływanie dyrektora. Ministerstwo Środowiska wkrótce ogłosi kolejny konkurs na nowego dyrektora Białowieskiego Parku Narodowego. Będzie to już czwarty konkurs w ostatnich dziesięciu latach - w tym czasie parkiem kierowało 5 osób.

Nauka poszła w las....

2012-01-18T10:15:00.000+01:00

Takim dwuznacznym tytułem nazwała „Polityka” (w wersji internetowej) komentarze sprowokowane zamieszczonym w nr. 49 (30.11.2011) - w dziale "Nauka"! - artykułem o potrzebie cięcia Puszczy Białowieskiej, o którym pisaliśmy na blogu,a komentarz prof. T. Wesołowskiego jest dostępny na tablicy bloga. Tutaj link do materiałów zamieszczonych dzisiaj w Polityce

Nie tylko nauka poszła w las, w las poszły też uwagi zgłoszone przez różne środowiska przyrodnicze do opracowywanego Planu Urządzenia Lasu na najbliższe 10 lat dla Puszczy Białowieskiej, w którym zakłada się pozyskanie w wysokości ok. 100 tys m3 rocznie. Wnoszący uwagi otrzymali odpowiedzi od lesnikow według podobnego schematu: że po wnikliwym rozważeniu uwag uznaje się, że są one bezzasadne.

Na fotografii zestawione są obszary objęte obecnie rezerwatami w części gospodarczej Puszczy, a na zdjęciu po prawej, wykonana przez WWF mapa ukazująca drzewostany ponadstuletnie, czyli nie sadzone ręką człowieka. Między innymi o definicję tych drzewostanów toczy się spór z leśnikami. Przyjęcie proponowanej przez nich definicji oznaczałoby uznanie większości tych drzewostanów jako nie podlegających zakazowi wycinania drzew.

Mało śniegu i dziwny wilk...

2012-01-16T17:08:00.003+01:00

W odpowiedzi na kilka maili z Polski, z zapytaniem ile śniegu jest w Puszczy wklejam dzisiejsze zdjęcie z polany, gdzie najlepiej widać, że śniegu jest.. zaledwie kilka centymetrów.

Mimo niewielkich opadów las przybrał po raz pierwszy w tym roku zimową szatę, a na śniegu można czytać ślady i tropy zwierząt. Od kilku już tygodni bardzo aktywne są wilki. Drapią, biegają, zachowują się inaczej niż poprzedniej zimy.

Robią też niespodzianki ludziom, którzy myślą, że wilk to nie lis czy pies i sznuruje stawiając tylną łapę w tropie przedniej jak tutaj:

..a jednak, ten sam wilk w pewnym momencie zaczął zostawiać taki oto trop:

"Priroda je vic" - jak mawiają moi czescy przyjaciele z organizacji Hnuti Duha. A na koniec jeszcze obrazki z lasu

i ciekawostka z głównej trasy turystycznej. Otóż po powaleniu tam jesienią dużej lipy i przeciętnego świerka postanowiłem dzisiaj sfotografować jego przekrój, żeby w domu policzyć słoje i wiek tego, niezbyt okazałego i przeciętego na dużej wysokości drzewa.

świerk na drugim planie zdjęcia

Drzewo miało około 60 cm średnicy. Kiedy jednak powiększyłem zdjęcie i skrupulatnie policzyłem słoje okazało się, że ten świerk miał przynajmniej 180 lat! Rósł w tej Puszczy już na początku XIX wieku, kiedy jeszcze biegały po niej niedźwiedzie!

A zachodnie niebo nie wróży - niestety - większych opadów śniegu i nartowanie na razie nie wchodzi w rachubę... Ale Puszcza jest piękna przy każdej pogodzie!

PS: na zdjęciu wczorajszy trop wilka w biegu;

.. a tutaj charakterystyczne cechy tropu łapy wilka, odróżniające go od psa:

Z Nowym Hodam zima?

2012-01-14T15:03:00.001+01:00

Dobrze, że Puszcza jest tak daleko od sali sejmowej a przyroda ma w nosie nasze spekulacje. Wczoraj przypadał w regionie - gdzie żywy jest jeszcze Kalendarz Juliański - Szczodry Wieczar - czyli prawosławny Sylwester. Po raz pierwszy tej zimy zaczął sypać śnieg. Dzisiaj Nowy Hod, a śnieg dalej sypie.. Może zaczęła się naprawdę zima? Przy okazji życzę zasłużonemu dla mniejszości i religijnemu posłowi Eugeniuszowi Czykwinowi, żeby nie widział przyszłości Białorusinów tylko w zamykaniu ich w skansenie fizycznych prac przy wycinaniu lasu.
Białorusinów stać na więcej. Nie wzorujmy się na gospodarce po wschodniej stronie granicy, gdzie w parku narodowym urządza się polowania, drogi asfaltuje, a martwe drzewa usuwa. Tylko chroniąc przyrodę i dając szansę oglądania tutaj naturalnych procesów możemy ochronić kulturę i stworzyć warunki dla młodych pokoleń, by nie musieli stąd wyjeżdżać na saksy do Anglii i żeby mogli realizować swoje marzenia podejmując naukę i pracę w instytucjach związanych z najcenniejszym lasem Europy. Na skutek wielu czynników, niedostępności, ochrony przez władców i okupantów, odziedziczyliśmy skarb jedyny w skali kraju i Europy. Ostatniego żubra zabił miejscowy kłusownik. Znam wielu miejscowych przyjaciół, którzy wyciągnęli z tego naukę i chcą ochrony całej Puszczy. I warto im zaufać.

Dolina Narewki, 14 stycznia 2012 r.

Co dalej z projektem społecznym zmiany Ustawy o ochronie przyrody

2012-01-13T12:59:00.000+01:00

Wczorajszy wniosek PiSu by projekt ustawy skierować dodatkowo do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dzisiaj upadł. Zgodnie z wczorajszymi wnioskami projekt idzie do KOŚZNiL oraz StiPR

Podsumowując: wczoraj odbyło się czytanie projektu ustawy (pkt 8 porządku dziennego). Projekt przedstawił Krzysztof Worobiec. W imieniu klubów

głos zabrali posłowie: Litwiński (PO), Szmit (PiS), Domaradzki (RP), Gos (PSL), Czykwin (SLD), Jędrysek (SP). Na sali było w porywach do 24 posłów (większość z Ruchu Palikota - 1/4 klubu), przez cały czas był obecny minister Janusz Zaleski.

W ramach pytań głos zabrali: posłanka Paluch (PiS) zarzucając wybiórcze czytanie konstytucji oraz dyscyplinując stronę społeczną: "wyciągajcie wnioski z wydarzeń"; poseł Siedlaczek (PO) pytał czy opiniowanie (dotyczące dyrektora parku narodowego) przez PROP nie będzie tylko fasadowe; poseł Borkowski (RP) zapytał ministra czy zostaną zweryfikowane plany łowieckie; poseł Domaradzki (RP) sugerował, że ustawa jest blokowana przez ministerstwo środowiska, bo nie chce ono odpolitycznienia odwoływania dyrektorów parków narodowych; poseł Chmielowski (RP) pytał czy zwracaliśmy się do Lasów Państwowych o proekologiczną gospodarkę w lasach, poseł Szeliga (RP) mówił, że nie można zapominać o ludziach i pytał, czy można rozważać referendum w niektórych sprawach. Posłanka Kłosin (PO), korzystając z obecności ministra Zaleskiego, poruszyła kwestię kładów.

Minister Zaleski potwierdził poparcie ministerstwa dla projektu.

W trybie sprostowań głos zabrali ponownie: posłanka Paluch (PiS) zarzucając chęćodebrania samorządom prawa decydowania i poseł Czykwin (SLD) łagodząc swoje poprzednie wystąpienie i głosząc, że społeczność nie jest przeciw powiększeniu Białowieskiego PN, tylko chodzi o to, że w przeszłości wiele jej obiecano a nie dotrzymano obietnic.

Do tej relacji nadesłanej z Sejmu przez Martę M. Wiśniewską, Krzysztof Worobiec dodał, że J. Plikot po wejściu na salę plenarną zapewnił, że jego klub w pełni popiera projekt i będzie głosować za. Poza tym poseł A. Litwiński stwierdził, iż komisja zbierze się prawdopodobnie już podczas najbliższego posiedzenia sejmu i wyraził przekonanie, że tym razem podkomisja będzie pracować raczej kilka tygodni a nie miesiącami, a parlament będzie musiał podjąć decyzję w głosowaniu. Zapytany o los projektu minister Janusz Zaleski odpowiedział, że jest dobrej myśli...

Niepopularny temat w Sejmie - parki narodowe

2012-01-12T09:27:00.000+01:00

Kiedyś liberum veto zepsuło Rzeczpospolitą, od dziesięciu lat prawo liberum veta samorządów w sprawach parków narodowych psuje politykę ekologiczną państwa. Ćwierć miliona obywateli poparło projekt zmiany weta na konsultacje, czyli zastąpienie targowiska merytorycznymi argumentami.

Dzisiaj kolejne (pierwsze w nowym Sejmie) czytanie społecznego projektu

Tutaj można obejrzeć na żywo transmisję z obrad Sejmu i czytania społecznego projektu zmian w Ustawie o ochronie przyrody: Obrady Sejmu

orientacyjny termin czytania to godziny 14:00 – 16:00

Warto posłuchać jak będą komentowali projekt, w swoich pięciominutowych wystąpieniach, przedstawiciele różnych partii politycznych, czyli kto jest za naprawieniem państwa obywatelskiego i ochroną przyrody, a kto za populistycznym zachowaniem przyrodniczego liberum veto w rękach gmin.

Sejm zadecyduje o losie polskiej przyrody

2012-01-10T10:45:00.003+01:00

Zacytuję na początek komentarz z poprzedniego postu. Bartek z Wrocławia napisał:

„Znalazłem pismo na stronach gminy Białowieża Określają tam nas wszystkich jako: (...)Bardzo Hałaśliwa grupa domaga się „nic nierobienia” w Puszczy co ma być jej ochroną. Zadać należałoby pytanie na czyje ryzyko i na czyj koszt? (...) I wydaje mi się, że jednak trzeba cały czas rozmawiać z miejscową ludnością, bo widoczne tu niezrozumienie prowadzi tylko do problemów i wzajemnych oskarżeń. W środę mają się zacząć prace w sejmie nad zmianą ustawy - mam nadzieję, że uda się zmienić prawo. Może wasze działania i rozmowy z "miejscowymi" są niewystarczające, i dlatego cały czas jest tam nagonka na tych "strasznych ekologów"? Przecież najlepiej byłoby się ze wszystkimi dogadać, żeby potem współpraca wyglądała dobrze, bez sporów i awantur...Ludzie muszą zrozumieć, że my przecież chcemy dobrze, także dla nich.. Co o tym myślicie?”

No, właśnie, co o tym myślą czytelnicy tego forum? Gdzie i jak powinien wyglądać dialog, albo przynajmniej wzajemna komunikacja? Kto ma dbać, by odróżniać fakty od mitów, prawdziwe dane od nieprawdy? Towarzystwo Ochrony Krajobrazu w uwagach zgłoszonych Starostwu do projektu „Platformy dialogu” (przewidziane 1 800 000 PLN) domaga się zewnętrznych facylitatorów i uwzględnienia wykonania studiów dla pozyskania informacji o strategicznym znaczeniu dla planów rozwoju regionu. Nie wiemy, czy nasze uwagi będą uwzględnione i czy uczestnicy „platformy” będą potraktowani na równych prawach – o ile do jej powstania w ogóle dojdzie.

W najbliższy czwartek, 12 stycznia, Powinno dojść natomiast do czytania społecznego projektu zmiany w Ustawie o ochronie przyrody:

W czwartek, 12 stycznia, Parlament nowej kadencji zajmie się obywatelskim projektem zmiany Ustawy o ochronie przyrody, którego celem jest lepsza ochrona m.in. Puszczy Białowieskiej. W 2010 roku podpisało się pod nim ćwierć miliona Polaków. Po raz drugi będzie to pierwsze czytanie, bo poprzedni skład Sejmu nie zdążył zająć się doprowadzeniem projektu do decydującego finału. W związku z tym procedura, która ma zadecydować o losach najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Polsce, rozpoczyna się od początku. Organizacje ekologiczne, wśród nich Towarzystwo Ochrony Krajobrazu, wspierające inicjatywę na rzecz oddania parków narodowi, apelują o jak najszybszą zmianę przepisów, które blokują powoływanie nowych parków narodowych i poszerzanie już istniejących.

W Polsce, od dziesięciu lat nie powstał żaden park narodowy. Jednak wciąż w naszym kraju są obszary, które wymagają skutecznej formy ochrony, a taką jest w stanie zapewnić wyłącznie park narodowy. Ustawa o ochronie przyrody w obecnym kształcie uniemożliwia nie tylko tworzenie nowych parków narodowych, ale również powiększanie już istniejących. Blokowane jest powołanie nowych: parków Jurajskiego, Mazurskiego i Turnickiego. Na poszerzenie czeka Białowieski Park Narodowy. Objęcie ochroną całej Puszczy Białowieskiej nie jest możliwe, bo władze samorządowe mogą wetować plany Ministra Środowiska, odpowiedzialnego bezpośrednio za parki narodowe. W praktyce oznacza to, że skarby polskiej przyrody, które są dziedzictwem całego narodu, nie są chronione skutecznie.

Do zadań państwa polskiego należy zapewnienie należytej ochrony dziedzictwa przyrodniczego między innymi poprzez tworzenie i powiększenie parków narodowych. Zadania te nie mogą być jednak skutecznie realizowane przez Rząd, bo zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy o ochronie przyrody Rada Ministrów jest zobowiązana przedłożyć projekt rozporządzenia o powołaniu lub zmianie granic parku narodowego stosownym jednostkom samorządu, które mają prawo odmówić jego uzgodnienia. Tym samym Rząd nie ma wpływu na bezpieczeństwo ekologiczne państwa, o którym mowa w artykule 5 Konstytucji RP. Obywatelski projekt zmian w ustawie o ochronie przyrody, zastępujący niefortunne prawo weta konsultacjami, umożliwi Rządowi realizowanie polityki ekologicznej w zgodzie z Konstytucją.

11 sierpnia 2010 roku w oświadczeniu dla mediów poprzedni Minister Środowiska, profesor Andrzej Kraszewski, przyznał, że mamy złe prawo, które uniemożliwia rządowi tworzenie i zmianę granic parków narodowych – przypominają organizacje ekologiczne. Nieznane jest jednak stanowisko nowego Parlamentu. Ekolodzy mają nadzieję, że tym razem procedura legislacyjna zostanie przeprowadzona w szybki i sprawny sposób, a parlamentarzyści wysłuchają głosu obywateli, którzy podpisali się pod obywatelskim projektem zmian.

Lista organizacji ekologicznych, które popierają obywatelski projekt zmiany ustawy o ochronie przyrody:

Client Earth

Fundacja Dzika Polska

Fundacja Ekologiczna Arka

Fundacja EkoRozwoju

Greenpeace Polska
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków

Pracownia na rzecz Wszystkich Istot
Ptaki Polskie

PTOP Salamandra

Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Mazur “Sadyba”
Stowarzyszenie na Rzecz Utworzenia i Ochrony Mazurskiego Parku Narodowego

Towarzystwo Ochrony Krajobrazu

WWF Polska

Warszawa, dn. 10-01-2012

W Puszczy gospodarczej

2012-01-04T18:40:00.001+01:00

Tryb Grubolipny

Mój kolega zwrócił, nieco żartobliwie, uwagę na FB, że to co robimy obecnie na swych blogach, forach, FB i w innych publikacjach „to cenzurowanie Puszczy. Piękne i dzikie fragmenty na zdjęciach pochodzą przede wszystkim z obszaru ochrony ścisłej BPN. Z lasów zarządzanych przez LP, pokazujecie głównie pniaki”. „Chciałbym jedynie – dodał – by medialny obraz Puszczy był pełniejszy, a przez to prawdziwszy”. No i jeszcze zwrócił uwagę, że nawoływanie do chronienia czegoś, co nie ma wartości jest nielogiczne. Mocno zmotywowany tymi słowami dzisiaj byłem w gospodarczej części

Puszczy. Towarzyszyłem Adamowi w jego wycieczce w miejsca z licznymi śladami wilków, a także zmierzyć graba i kilka innych drzew. Grab okazał się znacznie cieńszy niż się spodziewałem, bo „zaledwie” 290 cm w pierśnicy.

Jest to wynikiem tego, że mimo rozbudowanej formy drzewo w pierśnicy ma mocno spłaszczony przekrój pnia i z boku jest znacznie cieńsze.

Jakiś romantyczny lesniczy zarządzał tym fragmentem lasu, bo prócz rozrzeźbionego graba zachowała się tam i jedna z większych lip w części gospodarczej, choć ustępująca znacznie olbrzymom z parku. Tylko otoczenie się różni i brakuje leżących drzew.

Idąc trybem Grubolipnym i trasą do nordic walking ogląda się krajobraz zupełnie inny niż w parku narodowym i dla osób nieznających Puszczy zrobiłem kilka zdjęć. Przede wszystkim brakuje wielkich drzew.

Tutaj nawet dęby o obwodach 3-metrowych są rzadkością i zwracają uwagę. Najbardziej naturalnie wyglądają tereny podmokłe, olsy i miejsca gdzie trudno wjechać.

Doszliśmy też do rezerwatu lasy naturalne Puszczy Białowieskiej, a właściwie jego niewielkiego fragmentu, bo rezerwat składa się właśnie z takich rozproszonych „wysepek” lasu o naturalnych cechach. Po rezerwatach poruszać się nie wolno poza szlakami. Można jednak dobrze zaobserwować, jak w krótkim stosunkowo czasie, przyroda pozostawiona samej sobie zmienia charakter lasu i ten staje się coraz bardziej podobny do pierwotnych cech lasu w BPN.

Przyroda szybko zabliźnia rany...

Nie chciałem pokazywać „głównie pniaków” – ale po prostu najczęstszym widokiem był taki właśnie las po różnych zabiegach gospodarczych. Tak, w całej Puszczy, nadal można znaleźć fragmenty pięknego lasu, można też podziwiać, jak szybko przyroda przekształca las hodowany w las naturalny, tylko...

gdzie się podziały duże drzewa?

Puszcza Białowieska w pierwszym dniu 2012 r.

2012-01-01T22:05:00.001+01:00

Nadal bez śniegu, choć z niewielkim mrozem. Noworoczna Puszcza (BPN) w ciszy po nocnych hałasach...

A poniżej nadesłane przez Adama Wajraka zdjęcie - też z dzisiaj, ale z części gospodarczej, gdzie uchował się taki wspaniały grab! Ten grab rośnie w 396 oddziale

... największy obciach roku - STRZELANIE W SYLWESTRA!

2011-12-31T00:01:00.000+01:00

Amerykańscy uczeni dowiedli, że osoby strzelające cierpią na wiele ukrywanych problemów, a odpalający ognie sztuczne mają iloraz inteligencji IQ (intelligence quotient) mieszczący się w normie inteligencji dewiacyjnej, natomiast iloraz EQ (emotional intelligence quotient) mierzony ESCEIT jest związany z hałasem i w Sylwestra u wielu osobników gatunku Homo sapiens zbliża się nawet do liczby 0

Jutro mija termin konsultacji projektu planu urządzenia lasu nadleśnictw Puszczy Białowieskiej

2011-12-28T19:31:00.002+01:00

Jutro o godzinie 11.00 mija termin składania uwag i wniosków do projektu planu urządzenia lasu, projektu prognozy oddziaływania na środowisko oraz programu ochrony przyrody nadleśnictw Białowieża, Browsk i Hajnówka. Uwagi należy składać w siedzibie Nadleśnictwa Białowieża (ul. Wojciechówka 4), Browsk (os. Gruszki) Hajnówka (ul Kolejki Leśne 12). Osoby, które nie mogą złożyć wniosków osobiście proszone są o przesłanie ich na adres podlasie@pracownia.org.pl do godziny 8:00 29 grudnia, po czym zostaną one przekazane nadleśnictwom.

Jak poinformowała Dyrekcja RDLP w Białymstoku kierując się optymalizacją wynikającą z prawa i przepisów zaproponowano maksymalną wielkość możliwego do pozyskania drewna. Aktualne wersje dokumentów zakładają pozyskanie przekraczające 100 000 m3 drewna rocznie, również w drzewostanach ponadstuletnich, nie wychodzą one naprzeciw potrzebom ochronnym najcenniejszych, puszczańskich gatunków.

Więcej o konsultacjach:

http://www.bialystok.lasy.gov.pl/web/rdlp_bialystok/glowna?p_p_id=101_INSTANCE_HRrZ&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-3&p_p_col_pos=1&p_p_col_count=6&_101_INSTANCE_HRrZ_struts_action=%2Ftagged_content%2Fview_content&_101_INSTANCE_HRrZ_redirect=%2Fweb%2Frdlp_bialystok&_101_INSTANCE_HRrZ_assetId=19999238&#p_101_INSTANCE_HRrZ

Ostatnie wersje konsultowanych dokumentów:

http://pracownia.org.pl/puszcza-dokumenty-urzedowe

Uwagi zgłaszane przez organizacje pozarządowe w poprzednich etapach konsultacji:

http://pracownia.org.pl/pliki/zasady_dostosowania_gospodarki_lesnej_do_potrzeb_ochrony.pdf

2011-12-23T11:48:00.003+01:00

zanim zajmiecie się świętowaniem wyślijcie TU apel do pana ministra!

W zgrabiałym lesie

2011-12-21T16:30:00.000+01:00

Śledzę wypowiedzi zwolenników cięcia Puszczy Białowieskiej, w prasie, Facebooku i na blogu, na temat tego, jak ta nasza biedna puszcza niszczy sama siebie siłami natury i dlaczego niezbędna jest pomoc człowieka ale na szczęście niemal codziennie mogę do niej pójść i nacieszyć się jej "bałaganem", "samodestrukcją" i dążeniem do unifikacji... Dzisiaj chodziłem głównie po "zgrabiałej" puszczy w obszarze ścisłej ochrony i tutaj kilka aktualnych zdjęć dla osób, które lubią taki naturalny nieporządek:

... a po wichurach jesiennych jest co oglądać

nie tylko świerki padały, jest dużo powalonych dębów i dużo tych okropnych grabów :)

ale tarcze korzeniowe świerków są szczególnie imponujące... zachwycali się takim widokiem w puszczy artyści już w XIX wieku

starego graba upodobał sobie też dzięcioł białogrzbiety (na fotografiach samiec), którego populacja zachowała się w puszczy przede wszystkim na obszarze Białowieskiego Parku Narodowego.

Drewno z Puszczy Białowieskiej nie trafia do ludności miejscowej

2011-12-19T13:04:00.000+01:00

Jak informuje Greenpeace analiza dokumentacji sprzedaży pokazuje, że większość drewna z Puszczy Białowieskiej i tak latami nie trafiała do mieszkańców okolicznych gmin. Średnia sprzedaż detaliczna na rynek lokalny w latach 2008 i 2009 wyniosła ok. 29 tys. m sześć. rocznie, podczas gdy całkowite pozyskanie wynosiło ponad 100 tys. m sześć. Jak informuje Greenpeace w 2011 r. odbiorcami drewna były m.in. takie firmy jak Biaform, Kronospan, czy International Paper. GP zgromadził materiał dowodowy w postaci zdjęć dokumentujących transporty drewna.

minister Kraszewski obiecał dążenie do objęcia całej Puszczy parkiem narodowym

Obecnie organizacja chce się dowiedzieć czy przedsiębiorstwa te, które obiecały nie kupować drewna pochodzącego z Puszczy były wprowadzane w błąd.

Nowe tablice w rezerwacie Szafera

2011-12-18T19:05:00.003+01:00

RDOŚ ustawił nowe tablice informacyjne w rezerwacie im. Wł Szafera, który budzi tak wielkie emocje i był tematem propagandowych filmów i wypowiedzi, także niektórych lokalnych polityków.

a tutaj przykład najbardziej rzucającego się w oczy wycięcia martwych świerków w rezerwacie, w pobliżu zjazdu do rezerwatu pokazowego zwierząt

a tak to wygląda siłami natury:

a tak robi się to za granicą:

skoro pojawił się wpis o tym, jak to inne wycinanie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, nie oprę się przed umieszczeniem zdjęcia z pracy w ten "inny" sposób, w Europie Środkowej, gdzie szczególnie przestrzega się bezpieczeństwa, jest dużo mniejsza wypadkowość niż w polskim leśnictwie, a jednak... można:

Nowe podejście do Platformy

2011-12-16T11:36:00.001+01:00

Trwają przygotowania do nowego zgłoszenia przez Starostwo Hajnowskie projektu „Platforma współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju rejonu Puszczy Białowieskiej” (w ramach V osi priorytetowej POIiŚ). Wczoraj odbyło się w Hajnówce drugie spotkanie w celu omówienia treści projektu. Spośród kilku organizacji pozarządowych, zaangażowanych w ochronę Puszczy Białowieskiej reprezentowane było tylko Towarzystwo Ochrony Krajobrazu (TOK). Niestety, dzień pracy i godzina spotkania – 9 rano – nie pozwoliły, żeby więcej osób, szczególnie spoza Hajnówki, mogło przyjechać.

TOK przedstawił swoje propozycje, mianowicie konieczność moderowania platformy dialogu przez niezwiązanych ze stronami konfliktu specjalistów dialogu, będących także w stanie odróżnić fakty (dane) od narosłych mitów i przekonań; cele Platformy powinny być związane z ustalonymi kierunkami rozwoju rejonu (których nie ma, podobnie jak brakuje planu zagospodarowania), dla których punktem wyjścia powinna być mapa zawierająca uwarunkowania takie jak Natura 2000, studium komunikacji, granice obszarów ochrony i traktowanie obszaru jako jeden organizm przestrzenno funkcjonalny. W projekcie dużo mówi się o edukacji – TOK uważa, że w sytuacji skonfliktowania różnych środowisk prowadzących różne formy edukacji (lub propagandy) na własną rękę, edukacja w ramach Platformy powinna być na bazie danych naukowych, w oparciu o zaakceptowane wspólnie stanowisko i po ustaleniu kierunków rozwoju regionu (dla wspierania realizacji tych kierunków). Stowarzyszenie uważa też, że proponowane biuro projektu powinno być prowadzone przez osoby spoza kręgów lokalnych interesariuszy i mieścić się w niezależnym lokalu, niepowiązanym z instytucjami lokalnymi.

W dotychczas omawianych w ramach projektu zagadnieniach przewijają się m.in.:

potrzeba informacji o wartościach przyrodniczych Puszczy Białowieskiej, szczególnie związanych z lasami mającymi cechy lasów naturalnych (martwe drewno i związane z nim gatunki); informacja o lokalizacji siedlisk i gatunków cennych przyrodniczo; informacje o narzędziach finansowania, procedurach, programach i związane z tym szkolenia; potrzeba utworzenia internetowego forum platformy. Jako grupę docelową wymienia się zaproszonych: samorządy, wójtów, radnych, dyrektorów nadleśnictw puszczańskich, placówek naukowych, BPN, media i organizacje pozarządowe oraz odbiorców, którzy są na razie słabo określeni i sprecyzowani, bo nie wiadomo kto faktycznie weźmie udział w projekcie.

Wśród problemów wymienia się m.in.: błędne poglądy na temat celów ochrony przyrody PB, brak wiedzy na temat korzyści płynących z ochrony, brak przychylności do ochrony PB, niski udział społeczny... "błędne poglądy" - oznacza jednak co innego dla stron sporu.

Wydaje się, że głównym problemem jest tutaj czy projekt, na który ma się przeznaczyć 1 800 000 zł będzie okazją do kolejnego „skonsumowania” milionów, a w sprawach ochrony Puszczy Białowieskiej i percepcji powiększenia parku narodowego nic się nie zmieni? A jeśli zmieni to w jakim kierunku? W ciągu dziesiątek lat wydano niezliczoną ilość folderów, ulotek, apeli, programów i wycięto na nie mnóstwo drzew. Prowadzono wiele konsultacji, spotkań i szkoleń. Moim zdaniem próba wzajemnej komunikacji jest cenna, niemniej warto uczyć się z dotychczasowych doświadczeń. Skoro już na starcie zabrakło komunikacji z pozarządowymi organizacjami, które zaproponowały spotkanie w sobotę (nie chodzi o to, żeby inicjatorzy dobrali sobie w tej sytuacji „swoje” organizacje i wyłączyli niewygodne, takie jak Pracownia, OTOP, GP itp. których poglądy bywają manipulowane jak w programie propagandowym „Santy”) to może trzeba zacząć od – proponowanej właśnie – platformy internetowej zamiast spotykać się tylko w wybranym gronie? Będzie ekologiczniej, taniej i sprawniej. Nie wydaje się dobrym pomysłem zamiatanie problemów pod dywan. W projekcie na razie nie pojawia się miejsce na spotkania z ngo – a przecież te organizacje są wyrazicielami poglądów wielu środowisk. Zwykle ich żądania są „wyjaśniane”przez drygą stronę konfliktu – brakuje moderowanego spotkania z rozmową na argumenty. Wśród zaproszonych do udziału brakuje chyba wielu środowisk, chociażby takich jak przedstawiciele sektora turystycznego, usługowego – także przewodnickiego (gdy są np. przedstawiciele wszystkich nadleśnictw reprezentujący jedną, państwową instytucję a nie autonomiczne byty). Platforma interentowa mogłaby objąć szersze grono zainteresowanych. Czy trzeba mnożyć kolejne foldery i broszury? Czy rozsądne jest omijanie zapalnych tematów, żeby nie zrażać odbiorców inicjatywy – chciałbym tu usłyszeć zdanie specjalistów psychologów od takich problemów.. Już na wstępnym etapie byłoby chyba warto skorzystać z pomocy psychologów zajmujących się rozwiązywaniem problemów społecznych i docierania z informacją (niedawno czytałem o kierunku zwanym deep democracy – gdzie dla sukcesu komunikacji bierze się pod uwagę np. inną pozycję „na wejściu” uczestników dialogu w zależności od ich roli społecznej itp.). 1 800 000 to na pewno dość pieniędzy, by stworzyć – może i modelowy w Polsce – projekt porozumienia dla przyrody, krajobrazu i ludzi J. JK.

W puszczy na koniec dnia

2011-12-15T01:24:00.000+01:00

Mój stary przyjaciel z Legnicy napisał maila, że od kilku dni nie było na blogu zdjęć z Puszczy, więc dzisiaj dla niego i każdego, kto ciekaw kilka najnowszych. Połowa grudnia bez śniegu i z ciągle niskim poziomem wody, ale Puszcza i tak tworzy niepowtarzalną scenografię, a mchy - przy dodatniej temperaturze - świecą intensywną zielenią

o zmroku zieleń mchów jest jeszcze bardziej magiczna...

W poszukiwaniu lasu trumien

2011-12-07T16:33:00.000+01:00

Zainspirowany dyskusją i badaniami naukowymi leśników, które – zdaniem badacza z IBL – wykazały, że ścisła ochrona przyrody „prowadzi do powstania lasu martwych drzew, lasu trumien – ubogiego wiekowo i gatunkowo” oraz, że badania SGGW pokazały, jak to powstają monokultury grabowe na żyznych siedliskach a osika, wiąz, klon, jesion czy dąb ustępują na skutek ochrony biernej z Puszczy – postanowiłem dzisiaj udać się do puszczy, tam gdzie od tych 75 lat nic się nie robi i wytropić zbója graba, oraz naocznie przekonać się jak wygląda las trumien, pozbawiony wymienionych wcześniej gatunków.

Wbrew wcześniejszym oczekiwaniom monokultury grabowej nie było wcale tak łatwo znaleźć w tym „martwym lesie” obszaru ścisłej ochrony. Co więcej, gatunki, które już dawno powinny stamtąd zniknąć – nadal rosną a sfotografowane osobniki mają przed sobą jeszcze kilkaset lat życia! Nie ustawałem jednak w poszukiwaniu tego typa draba - graba, który tak zagraża bioróżnorodności Puszczy..

Faktycznie, czasami potrafi się bezczelnie rozpychać

I wreszcie jest – nie byle jaki! Takie grabisko wręcz, które ze starości i zachłanności aż się złamało.

Kiedy podszedłem bliżej okazało się, że ten wstrętny, trumienny grab jest na dodatek roznosicielem różnych chorób, grzybów, wstrętnych pleśni, śluzowców i całej tej niehigienicznej zgnilizny.

I pomyśleć, że „ekooszołomy” chciałyby, żeby tak wyglądała cała Puszcza!

.. i na koniec dla ciekawych jak wyglądają elektryczne pojazdy, przy pomocy których usuwa się śmieci pozostawione w rezerwacie, ale także przecina elektryczną piłą drzewa powalone na główne trasy (ktoś tu wypisywał o oleju z pił spalinowych - zapomniał, że takich się w Rezerwacie nie używa) - zdjęcie tych pojazdów - w "lesie trumien" :). JK.

Czy polowania są obojętne dla przyrody i życia?

2011-12-06T14:52:00.000+01:00

Wojewódzki sąd administracyjny nakazał dyrekcjom ochrony środowiska w Białymstoku i Warszawie zajęcie się sprawą polowań w Puszczy Białowieskiej. O ich wstrzymanie zabiegają od prawie dwóch lat ekolodzy.

Więcej tutaj.

Stanowisko prof. Tomasza Wesołowskiego z Pracowni Biologii Lasu Uniw. Wrocławskiego

2011-12-05T13:49:00.001+01:00

Puszcza w średniowieczu wg ryciny w "Biełowieżskaja Puszcza 1382-1902" G. Karcowa

Poniżej fragmenty stanowiska wysłanego do redakcji „Polityki” w związku z artykułem opublikowanym w tygodniku, prezentującym tezę, zapisaną na okładce - „Białowieża: trzeba ciąć”. Całość ukaże się prawdopodobnie w kolejnym numerze tygodnika.

W najnowszej „Polityce” (49/11) ukazał się artykuł dra Jana Łukaszewicza z Instytutu Badawczego Leśnictwa „Zapuszczona puszcza”. Autor stawia w tekście dwie tezy: 1) kontynuacja gospodarki leśnej (wyrębów) jest konieczna dla istnienia Puszczy Białowieskiej, 2) „różnej maści ekolodzy” (włączając w to ministrów środowiska) przeszkadzają leśnikom w pracy (wyrębach), skutkiem czego puszcza ginie. Tezy te podkreśla hasło na okładce numeru: „Białowieża: trzeba ciąć”. Czy rzeczywiście trzeba?

Dr Łukaszewicz twierdzi, że działalność człowieka, a dokładnie leśnika jest konieczna dla istnienia lasu, gdy z niej zrezygnować – las ginie. Problem jedynie w tym, że gospodarka leśna w formie takiej jak opisana w artykule pojawiła się nie więcej niż 300 lat temu i jest praktykowana tylko w niektórych rejonach świata (głównie Europa i USA). Jak zatem wytłumaczyć istnienie lasów na tych obszarach Ziemi, na których nikt nie gospodarował, np. w Amazonii. Skąd się wzięła tajga syberyjska? Jak lasy mogły powstać już 385 milionów lat temu i przetrwać na Ziemi po dzień dzisiejszy bez ciągłej troski leśników? W rzeczywistości lasy powstały na drodze ewolucji jako skomplikowane, samoodtwarzające się układy biologiczne. Również Puszcza Białowieska powstała w wyniku procesów naturalnych, skolonizowania niezadrzewionych w plejstocenie obszarów przez organizmy leśne. Gospodarkę leśną rozpoczęto tamże dopiero podczas I wojny światowej. Przykra to dla naszego ego konkluzja, ale lasom ludzie do niczego nie są potrzebni. To my, ludzie jesteśmy od lasów, od ich produktów w krytyczny sposób zależni. Głoszenie więc wbrew faktom tezy, że „las bez leśnika wyginie” jest dowodem olbrzymiej megalomanii. Podobnie jak stwierdzenie, że zaprzestanie zabiegów gospodarczych jest „ryzykownym eksperymentem zagrażającym jej [Puszczy] stabilności”.

To jednak nie wszystko, dr Łukaszewicz serwuje nam również całkiem rewolucyjne, nieznane nauce, teorie ekologiczne. Twierdzi, że „Przyroda zawsze upraszcza i redukuje ekosystemy leśne”. Jeśliby autor potrafiłby udowodnić, że tak rzeczywiście jest, stanowiłoby to przewrót kopernikański w ekologii, to tropikalne lasy deszczowe powinny być najprostsze strukturalnie a Puszcza Białowieska najuboższym i najbardziej zredukowanym ekosystemem leśnym Europy.

Juliusz. von Brincken, zarządca lasów Królestwa Polskiego, absolwent wydziału leśnego w Getyndze, pisał w roku 1826: o Puszczy właśnie „Ten pierwotny las pomaga zwalczać przesądy panujące jeszcze w wielu krajach, gdzie nie ma już lasów urządzanych wyłącznie przez przyrodę. Wierzy się tam niekiedy, że las, który pozostawi się bez eksploatacji do osiągnięcia dojrzałości fizycznej, z pewnością zniknie. Przyroda jednak – jak widzieliśmy – nigdy nie niszczy, jednocześnie nie odnawiając. Odnowienie jest raz powolne, innym razem szybkie, w zależności od sprzyjających okoliczności lub przeszkód. Jest jednak uznaną prawdą, że las chroniony od ataków swych największych wrogów – ludzi i stad bydła – nigdy nie przestałby się odnawiać.”

Dla biologii Puszcza Białowieska ma takie same znaczenie jak teleskop Hubble dla astronomii, czy laboratorium CERN w Genewie dla fizyków doświadczalnych. Jedyną różnicą jest to, że jeśli te urządzenia zostaną zniszczone, będziemy w stanie je odbudować, natomiast zagłada lasu pierwotnego będzie nieodwracalna.

Cały obszar Puszczy powinien zostać objęty ochroną. Priorytetem ochrony powinno być zachowanie naturalnych procesów ekologicznych i ewolucyjnych, co oznacza powstrzymanie się na przeważających fragmentach Puszczy od interwencji człowieka. Większość obszaru puszczy powinna pozostać publicznie dostępna. Możliwe byłoby tu zbieranie jagód i grzybów. Pozyskiwanie drewna ograniczone byłoby głównie do drewna opałowego na potrzeby lokalne (do 30 tys. m³/ rok, z nasadzeń). Takie są postulaty naukowców i organizacji społecznych. Nikt i nigdy nie proponował, jak sugerują to sformułowania w artykule, objęcia całej Puszczy ochroną ścisłą, oznaczającą pełny zakaz wstępu i użytkowania. Ograniczenie wyrębów w puszczy (kilkadziesiąt tysięcy m³) nie przyniosłoby żadnego zauważalnego uszczerbku w podaży surowca drzewnego w Polsce (ponad 35 mln m³). Turyści pielgrzymujący do „ostatniej prawdziwej puszczy” mogą stać się podstawą lokalnej gospodarki i źródłem dobrobytu mieszkańców.

Natychmiastowej ochrony całego obszaru puszczy, poza organizacjami społecznymi, domagają się od lat gremia naukowe, złożone z najbardziej kompetentnych w Polsce specjalistów w dziedzinie ochrony przyrody (m. in. Państwowa Rada Ochrony Przyrody, Komitet Ochrony Przyrody PAN). Za ochroną puszczy opowiada się też większość obywateli Polski, współwłaścicieli puszczy. Więc nie jest to spór „leśników” z „ekologami” a przedkładanie partykularnych interesów silnego i dobrze zorganizowanego lobby leśnego nad interesami większości społeczeństwa. Przykro przyznać, ale póki co dobro społeczne przegrywa.

Polski nie stać na bezpowrotną utratę tego, czego nie posiada już prawie żaden inny naród europejski – pozostałości pierwotnego lasu naturalnego. Ja chcę być dumny z mojego kraju i dlatego domagam się ochrony Puszczy. Wiem, że większość Polaków podziela ten pogląd.

prof. dr hab. Tomasz Wesołowski

Pracownia Biologii Lasu Uniwersytetu Wrocławskiego

(skróty pochodzą od administratora blogu)

Zdjęcia „innej” Puszczy

2011-12-04T23:00:00.000+01:00

Kilka tygodni temu, w odpowiedzi na prośbę o umieszczenie zdjęć z obszaru ochrony ścisłej, ale nie z grądów i łęgów jesionowo olszowych napisałem, że zrobię to za kilka dni.. Ciagle jednak brakowało czasu. Dzisiaj, po powrocie do domu, po kilku dniach nieobecności, postanowiłem wyszukać zdjęć różnych zbiorowisk leśnych z obszaru ochrony ścisłej BPN. Nie zdawałem sobie sprawy, że aby solidnie wybrać różne przykłady musiałbym przejrzeć kilka tysięcy fotografii. Niestety, setki plików zdjęć mam często opisane tylko datami L. Wybrałem zdjęcia, które specjaliści pewnie potrafią przypisać konkretnym zbiorowiskom. Ja jestem laikiem, a posługując się podręcznikiem Matuszkiewicza mogę tylko przypuszczać gdzie może być bór sosnowy świeży kontynentalny, gdzie bór bagienny, czy świerczyna subborealna...Myślę jednak, że i bez tej wiedzy fachowej dotyczącej fitosocjologii i zespołów leśnych niektórych gości bloga mogą zaciekawić zdjęcia „innej” Puszczy, niż tylko z wielkimi dębami czy bajkowymi olsami wzdłuż rzeczek Rezerwatu. Dla mnie, ta ogromna różnorodność i dynamika procesów jakie oglądamy na stosunkowo niewielkiej powierzchni lasu pozostawionego sobie – jest jedną z największych wartości Puszczy.

Wszystkie umieszczone tu zdjęcia są z różnych miejsc, choć wszystkie z niewielkiego obszaru ochrony ścisłej w widłach Narewki i Hwoźnej. A nawiązując do tak komentowanego artykułu opublikowanego w ostatniej Polityce, którego autor napisał m.in. coś tak cudacznego jak sformułowanie: "ślepa wiara w naturę", a redakcja uznała to za naukowe! to wczoraj wieczorem, jadąc pociągiem odebrałem telefon od znajomej zupełnie nie związanej z naukami przyrodniczymi, która czekając na jakiś pociąg w Warszawie czytała właśnie Politykę i gdy doszła do wspomnianego artykułu doznała intelektualnego szoku - zadzwoniła tylko po to, żeby powiedzieć, że nie zna się na biologii, ale czegoś tak absurdalnego jeszcze w życiu nie czytała i chciała mi też polecić tę lekturę. Widać więc, że autor nie przekonał do swoich racji ani naukowców, ani laików, więc może dużej szkody tym artykułem nie wyrządził :)...

Nie trzeba wycinać

2011-11-30T11:51:00.000+01:00

Lasy Państwowe korzystając z gościnności łamów "Polityki" przekonują społeczeństwo polskie, że Puszczę trzeba wycinać! Tymczasem po ostatnich wichurach Puszcza wygląda w ścisłym jeszcze piękniej, wzbogacona o liczne powalone bez pomocy drwala świerki Ludzie różnią się jednak zarówno w estetyce, jak i poglądach na swoje miejsce w przyrodzie. Naukowcy niezwiązani z gospodarką leśną mają na przykład zupełnie inne wyniki badań od tych, którzy pracują dla leśnictwa. "Sam diabeł do ładu nie dojdzie" - napisała kiedyś Maria Konopnicka.

tak wyglądały dzisiaj rano fragmenty Puszczy z świeżo powalonymi swierkami

na tych odsłoniętych powierzchniach, pod osłoną powalonych kłód, zaczną wyrastać nowe dęby, klony, lipy i jak nikt im nie będzie przeszkadzał osiągną takie rozmiary jak ta lipa poniżej

Arbores Vitae w krakowskiej GW

2011-11-25T12:06:00.000+01:00

W Krakowie, pod Wawelem, od września do końca października miała miejsce wystawa fotograficzna Jana Walencika "Arbores Vitae - ostatnia taka puszcza". Obecnie, do 31 stycznia 2012 wystawę można oglądać w Galerii Krakowskiej, ul. Pawia 5. Jutro, w weekendowym krakowskim wydaniu Gazety Wyborczej znajdzie się 16-stronicowy dodatek poświęcony wystawie i Puszczy Białowieskiej, a także problemom z jej ochroną.

Kiedy nie było planu urządzenia lasu

2011-11-21T20:33:00.000+01:00

Rano padał deszcz i jednak nie zdecydowałem się jechać do lasu. Ale w południe przestał. Jadąc na północ obszaru ochrony ścisłej wspominałem pewnego dyrektora departamentu, leśnika, który kiedyś „zjechał” przy mnie nadleśniczego, że u niego rosną sosny a siedlisko jest dla innych gatunków! Jako kompletny laik mam problem z fitosocjologią i nauką o zespołach leśnych. mam wrażenie, że jednak przyroda trwa w nieustannym procesie i zmienia się dość szybko. Podzielenie i ponazywanie wydaje mi się dość karkołomne. Słyszę ciągle o tym jak to trzeba wycinać niewłaściwe gatunki i obsadzać właściwymi. Dlaczego ta głupia przyroda powoduje, że wyrastają niewłaściwe?

Dzisiaj pojechałem w poszukiwaniu śladów bartnictwa, bo przygotowuję na ten temat publikację. Pojechałem na tereny, gdzie sosen od dawna nie ma – dzisiaj rosną tam stuletnie dęby i liczne graby. Czy kiedyś te sosny wyrosły „niewłaściwie”? Przecież nikt ich nie sadził.

Bartnictwo w Puszczy było powszechne. W lesie, w którym dzisiaj rosną dęby, lipy i graby przed 300 laty szumiały ogromne sosny. Fascynujące jest odkrywanie śladów po tamtych czasach.

leżący pień ogromnej sosny jest wspomnieniem po sosnowym borze

Opalone „słupki” sosnowe musiały coś znaczyć – może granicę borku lub półborku dzierżawionego w Grodnie?

Każda pamiątka sprzed setek lat okazuje się że była barcią! Często dzisiaj to od dawna martwy odziomek a barć można odkopać spod liści na gruncie.

Na fotografii „z wnętrza” widać resztki płaszki (deseczki zakrywającej otwór) i „oko” z wbitym kołkiem – droga wylotu pszczół.

Tutaj też musiała być barć, bo bartnik zrobił ciosno w postaci krzyżyka. Ale jak dawno musiało to być, skoro na truchle tego drzewa wyrósł 150-letni świerk!

Było już bardzo ciemno, kiedy natknąłem się na tę barć śniotową z zachowaną płaszką i sterczącym z boku, z prawej strony kołkiem (hwozdownią). Tylko jeden raz spotkałem hwozdownię z lewej strony – może bartnik był mańkutem?

Tutaj, gdzie przed trzystu laty rosły ogromne sosny dzisiaj rosną stuletnie dęby i odnawiają się młode.. (mówienie, ze dąb się nie odradza w Puszczy jest wierutną bzdurą, chociaż w części gospodarczej stuletnich dębów faktycznie nie ma - ciekawe dlaczego?). W BPN obok pokolenia dębów stuletnich wyrastają najmłodsze i nikt nie musi wycinać drzew, żeby im w tym pomóc.

Kiedy zapadł zmierzch i wróciłem do swojego roweru, wkrótce się zepsuł i musiałem wracać pieszo wiele kilometrów. Całe szczęście! Las w nocy jest najciekawszy. Spotkanie z żubrem trochę go wystraszyło, ale kiedy wszedłem w środek dziczej rodzinki mama uznała, że nie ma się czego obawiać i mimo kilku kwików maluchów rodzinka buchtowała dookoła nie przejmując się intruzem. Pokręciła tylko ogonkiem..

Plany dla Puszczy na następne 10 lat i stanowisko ekologów

2011-11-17T15:31:00.000+01:00

W piątek, dnia 18 listopada w Białowieży odbędzie się narada techniczno-gospodarcza będąca elementem tworzenia planu urządzenia lasu na najbliższe dziesięć lat dla całej gospodarczej części Puszczy Białowieskiej. W planie takim określa się ile i jakiego drewna można wyciąć z lasu, co i jak będzie chronione i wiele innych aspektów gospodarowania w lesie przez Lasy Państwowe. W czasach historycznych z Puszczy wycinano najwyżej ok. 40 tys m3 drewna rocznie. Obecnie, z jej 1/3 powierzchni, leżącej po stronie polskiej, ta wielkość, w poprzednim dziesięcioleciu, dopuszczała wycięcie w sumie 1 500 000 m3. Organizacje pozarządowe ustosunkowały się do nowego planu, proponując odpowiednie ograniczenia, jednak ich uwagi dotychczas nie zostały uwzględnione. W południe, 17 listopada premier RP powiedział, że nowy minister środowiska nie będzie rzecznikiem Greenpeace. Dziwne stwierdzenie. Wszak minister powinien być rzecznikiem przyrody, a nie instytucji. Czyżby premier sugerował, że minister jest czyimś rzecznikiem? A poprzedni nie był rzecznikiem korporacji (np. GMO, przemysłu atomowego itp), czy Lasów Państwowych tylko organizacji pozarządowych wspierających poglądy niezależnych naukowców? Zostawmy te trudne pytania na boku. Proponowany operat, na najbliższe 10 lat, bulwersuje środowiska przyrodnicze. Zakłada zwiększenie wycinania Puszczy Białowieskiej! Poniżej stanowisko organizacji pozarządowych i naukowców przyrodników, będące komentarzem do planów gospodarowania w Puszczy:

Białystok, Warszawa, Wrocław, Rzeszów, Siedlce, Hajnówka, 17.11.2011

STANOWISKO W SPRAWIE PROJEKTU PLANU URZĄDZANIA LASU (WRAZ Z PROGRAMEM OCHRONY ŚRODOWISKA) – PUSZCZA BIAŁOWIESKA

Z przykrością przyjmujemy do wiadomości fakt, że dobra wola współpracy organizacji pozarządowych i środowisk naukowych zajmujących się problematyką ochrony dziedzictwa przyrodniczego Puszczy Białowieskiej została zignorowana na etapie prac służących sporządzeniu projektu planu urządzania lasu na lata 2012-2021. Sformułowane przez nas wnioski i uwagi do materiałów roboczych z dnia 29 września 2011 zostały pominięte, podobnie zresztą jak wiele cennych wskazówek i opracowań naukowych, które dostarczaliśmy wykonawcom projektu. Za skandaliczne uznajemy projektowane pozyskanie drewna w Puszczy Białowieskiej na poziomie ponad 100 tys. m3 rocznie oraz zmianę dotychczas stosowanej definicji drzewostanów ponad 100-letnich, co skutkuje efektywnym zmniejszeniem obszaru ochrony naturalnych procesów przyrodniczych na terenie Puszczy Białowieskiej o ok. 14% powierzchni puszczańskich nadleśnictw. Przypominamy tutaj, że definicja drzewostanów ponad 100-letnich w Puszczy Białowieskiej zaprezentowana przez zespół prof. Tomasza Wesołowskiego jest propozycją kompromisową, uznaną przez uczestników spotkania w Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w dniu 3 lutego 2011 r. Początkowa propozycja organizacji pozarządowych wyłączenia z lokalizacji cięć dot. puszczańskich starodrzewi była zgodna z definicją podręcznikową dotyczą drzew dojrzałych, a więc w wieku od 81 lat wzwyż. Nie zgodziły się na nią nadleśnictwa LKP Puszcza Białowieska i ostatecznie kierowano się definicją zespołu prof. Tomasza Wesołowskiego stanowiącą, że drzewostan ponadstuletni to taki, w którym przynajmniej jeden gatunek o udziale nie mniejszym niż 10% ma wiek ponad 100 lat. Definicja ta znalazła swoje odzwierciedlenie w licznej korespondencji pomiędzy Ministerstwem Środowiska a Lasami Państwowymi i innymi instytucjami: zalecenia ministra Janusza Zaleskiego dla Generalnego Dyrektora Lasów Państwowych (pismo z dnia 11 października 2010 i jego uzupełnieniu z dnia 12 października 2010, znak: DL-lpn-4101-8/48932/10 go); pismo zastępcy Dyrektora GDLP Grzegorza Furmańskiego do ministra Janusza Zaleskiego (z dnia 21 marca 2011 znak ZP-73215- 9/11); zestawienie uwag do raportu Greenpeace stan na 17.03.2011. W oparciu o

to kryterium została wykonana również mapa drzewostanów ponadstuletnich przez BULiGL w Białymstoku.

Mając powyższe na uwadze prosimy o odnotowanie naszego stanowiska w protokole posiedzenia Narady Techniczno-Gospodarczej zaplanowanej na dzień 18 listopada w Białowieży oraz jednoznaczne przyjęcie, bądź odrzucanie sformułowanych poniżej wniosków:

1. Pozyskanie drewna w Puszczy Białowieskiej zgodnie z decyzjami Ministra Środowiska i Generalnego Dyrektora Lasów Państwowych z 21 października 2010 r. powinno zakładać kontynuację zmniejszenia limitów pozyskania do poziomu potrzeb lokalnych (załącznik 1). Ponieważ w roku 2011 planowane pozyskanie było na poziomie 48,5 tys. m3 i stanowiło część planu kontynuacji zmniejszenia limitów do poziomu potrzeb lokalnych mieszkańców, w nowym projekcie planu urządzania lasu na lata 2012-2021 należy przyjąć, że wielkość pozyskania nie przekroczy 30 tys. m3 rocznie.

2. Za drzewostan ponad 100-letni w Puszczy Białowieskiej przyjmujemy ten, w którym wiek przynajmniej jednego z gatunku wynosi, co najmniej 100 lat i jednocześnie udział tego gatunku w drzewostanie nie jest mniejszy niż 10%.

3. Należy wyłączyć z pozyskania drewna i wszelkich zabiegów hodowlano-gospodarczych:

a) wszystkie drzewostany ponad stuletnie (= drzewostany, w których wiek przynajmniej jednego gatunku wynosi co najmniej 100 lat i jednocześnie udział tego gatunku w drzewostanie wynosi co najmniej 10%);

b) wszystkie drzewostany na siedliskach Lł, Ol, OlJ, LMb, BMb;.

c) drzewostany „pionierskie” - drzewostany z przewagą osiki lub brzozy (lub łącznym udziałem tych dwóch gatunków powyżej 50%) powyżej III klasy wieku;

d) miejsca występowania zagrożonych gatunków ptaków, chrząszczy, porostów, dla których Puszcza stanowi ostatnie lub jedno z niewielu miejsc występowania w kraju.

4. W pozostałych drzewostanach (nie wymienionych w pkt.3), przy wszelkich zabiegach gospodarczo-ochronnych należy pozostawić:

a) na wszystkich siedliskach wszystkie drzewa powyżej V klasy wieku: Db (oba gatunki), Lp, Gb, Kl, Js, Wz (wszystkie gatunki), So, Sw; IV klasy wieku: Brz (oba gatunki), Os, Ol; II klasy wieku: Iwa, Jrz;

b) na siedliskach Lśw i Lw: wszystkie lipy, klony, wiązy i jesiony oraz – w cięciach przedrębnych graby – o ile ich udział w drzewostanie nie przekracza 40%;

c) wszystkie drzewa liściaste obumierające i martwe, włączając w to wykroty i wiatrołomy;

d) wszystkie drzewa dziuplaste.

5. W okresie lęgów ptaków (od 1 marca do 31 sierpnia) nie powinno się prowadzić zabiegów gospodarczych w drzewostanach (cięć rębnych, trzebieSy późnych i wczesnych, cięć sanitarnych, użytkowania przygodnego). Wyjątek stanowią działania dla usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi.

6. W okresie rozrodu chrząszczy saproksylicznych (marzec – sierpień) nie można zostawiać

pułapek klasycznych oraz dłużyc i drewna stosowego, które mają być później usunięte z lasu.

7. Wyjątkiem od zasad wymienionych w p. 3-4 jest usunięcie zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi (wzdłuż róg publicznych) i szlaków turystycznych na terenach graniczących z inną własnością). W tych przypadkach możliwe jest wycinanie stwarzających zagrożenie drzew lub usuwanie zwalonych drzew ze szlaków. W takich przypadkach dopuszcza się wycinania drzew w odległości nie większej niż 1,5 długości drzewa od szlaków komunikacyjnych, lub własności prywatnej. Zaleca się kładzenie drzew przy pomocy odciągów lub nacinanie na różnych wysokościach, naśladując naturalne zjawiska przyrodnicze. Wycięte, nieokorowane drzewa muszą pozostać w lesie w miejscu ścięcia.

8. W pracach hodowlanych należy wprowadzić następujące ograniczenia:

a) zakaz odnowienia sztucznego, z wyjątkiem braku istnienia odnowienia naturalnego (bez względu na jego skład gatunkowy) w ilości od 2500 sztuk podrostu na 1 ha; dopuszcza się

wzbogacanie składu gatunkowego przez dosadzanie gatunków rzadszych, stanowiących naturalny element rozpatrywanych zbiorowisk leśnych;

b) zakaz stosowania pełnego przygotowania gleby;

c) zakaz uprzątania i sztucznego odnawiania naturalnie powstałych luk o wielkości do 1500 m2;

d) zakaz wprowadzania sosny i świerka do upraw i sztucznych odnowień na wszystkich siedliskach lasowych (LM, L).

8. Drogi leśne, poza drogą Narewkowską i Hajnowskim Trybem (do Krynoczki), powinny zostać zamknięte dla publicznego ruchu pojazdów mechanicznych. Droga Narewkowska powinna być dostępna wyłącznie dla ruchu lokalnego. Wykorzystanie dawnej sieci kolejowej na obszarze Puszczy Białowieskiej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

9. Należy zabronić ruchu pojazdów terenowych poza udostępnionymi drogami.

10. Powinno być zabronione lokalizowania nowych i organizowania doraźnych miejsc parkingowych w obszarze leśnym nadleśnictw.

11.Na terenie nadleśnictw należy zabronić organizowania imprez turystycznych powodujących płoszenie zwierząt (głośna muzyka, fajerwerki, petardy, loty motolotni itp.).

Z poważaniem,

-Greenpeace Polska, Robert Cyglicki

-Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, dr Przemysław Chylarecki

-Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot, Adam Bohdan

-Ptaki Polskie, Arkadiusz Glaas,

-Towarzystwo Ochrony Krajobrazu, dr Janusz Korbel

-WWF Polska, dr Marta Wiśniewska

-dr Andrzej Bobiec; Uniwersytet Rzeszowski

-dr hab. Wiesław Walankiewicz; Uniwersytet Przyrodniczo Humanistyczny w Siedlcach

-prof. dr hab. Tomasz Wesołowski; Uniwersytet Wrocławski

Mokry, zimny, jesienny las

2011-11-15T00:35:00.000+01:00

Zanim spadnie śnieg w Puszczy jest mokro, zimno i jesiennie...

Można tę scenografię zmienić ...

zapraszając kogoś w różowym sweterku :)

(Na zdjęciu artystka malarka Ola Czerniawska, autorka m.in. białostockiej rzeźby dedykowanej Dziga Wiertowowi i wystawy "Hutarka" m.in. w CSW Warszawa i Arsenał)

Archeologiczne odkrycia w Puszczy Białowieskiej

2011-11-11T00:14:00.001+01:00

Dnia 10 listopada, w sali konferencyjnej BPN Dariusz Krasnodębski, archeolog z Podlaskiej Ekspedycji Archeologicznej Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, wieloletni badacz terenu Puszczy Białowieskiej podzielił się najnowszymi odkryciami z terenu Puszczy. We wrześniu br. kierował on badaniami w pobliżu uroczyska Zamczysko. Odkryto tam osadę wczesnośredniowieczną, oddalona zaledwie kilkaset metrów na południowy wschód od cmentarzyska znanego jako „Zamczysko”. Jest to pierwsze tego typu odkrycie z terenów Puszczy Białowieskiej. Z terenów Puszczy sprzed naszej ery pochodzą ślady po kulturze (związanej z terenami obecnej Białorusi) ceramiki kreskowanej, w pierwszych wiekach naszej ery pojawiły się w Puszczy ślady północnej kultury wielbarskiej, następnie słowiańskie kurhany i osady wczesnośredniowieczne (na ten czas przypada odkryta osada nazwana od uroczyska - „Obołonie”, gdzie ludzie przebywali nawet przez kilkaset lat! aż prawdopodobnie zostali usunięci decyzją władców), a po wieku XV rozwija się działalność produkcyjna (węgiel drzewny, potaż itp.). Niemal stałe użytkowanie i wykorzystywanie Puszczy przez człowieka było jednak nieporównywalne z czasami nowożytnymi. W dawnych czasach tylko w minimalnym stopniu odbiło się ono na szacie roślinnej. Przedstawiony podczas prezentacji diagram pyłkowy pokazuje jasno, że aż do XX wieku procent roślin związanych z człowiekiem nie przekraczał w Puszczy 10%. Dopiero w najnowszych czasach zaczęliśmy to radykalnie zmieniać.

W innej Puszczy

2011-11-08T22:47:00.000+01:00

Dzisiaj chcę się podzielić zdjęciami z trochę innej Puszczy - mniej grądowej. Chodziliśmy z Tomkiem Niechodą w poszukiwaniu śladów bartnictwa i największych drzew we wschodniej części Rezerwatu. Na niewielkiej przestrzeni można tam spotkać różne zbiorowiska leśne i krajobrazy. Nie znam się na zespołach leśnych więc mogę tylko napisać, że przechodziliśmy przez dębowo świerkowe bory, świerczyny i brzeziny bagienne, olsy i grądy podziwiając nieustannie zmieniający się charakter lasu

I jeszcze kilka zdjęć żywych i martwych olbrzymów:

Tutaj przy martwym olbrzymim dębie

Tutaj Tomek stoi przy sośnie o obwodzie 360 cm

.. a tutaj przy jednej z najstarszych, zachowanych do dzisiaj sosen bartnych. W tym rejonie to już chyba ostatnia. Może używał jej jeszcze królewski bartnik. Sosny już bardzo dawno ustąpiły tu miejsca dębom i grabom

Ten dąb był jednym z największych w okolicy

Rozstrzygnięto konkurs na Zwierzyniec

2011-11-07T10:08:00.001+01:00

Niedawno rozstrzygnięto konkurs architektoniczny, ogłoszony przez Starostwo Powiatowe w Hajnówce na zagospodarowanie osady Zwierzyniec, leżącej w połowie drogi między Hajnówką a Białowieżą. Informacje można przeczytać na stronie Starostwa . Trudno ocenić projekt, którego nie można zobaczyć, niemniej z uzasadnienia nie płyną zbyt optymistyczne wieści, poza tą, że zwycięzcą jest ten sam zespół, który wygrał projekt na rezerwat pokazowy zwierząt, co daje pewną nadzieję na spójność wyrazu architektonicznego. Zwierzyniec to miejsce historyczne, i dobrze by było, żeby o jego przyszłości współdecydował też urząd konserwatora zabytków. Dzisiaj, poza też już zabytkowym budynkiem z okresu międzywojennego,

mamy na skrzyżowaniu śmietnik krajobrazowy billboardów różnych firm.

A tak było dawniej:

W miejscu wielkiej zagrody łowieckiej „Teremiska”, przy drodze do Białowieży powstała w XIX wieku mała kolonia dla obsługi polowań. W 1862 roku wystawiono tam pomnik żubra na postumencie,

dla upamiętnienia pierwszego polowania carskiego Aleksandra II. Pomnik zaprojektował Michaly Zichy, węgierski malarz, grafik i ilustrator, znany też ze śmiałych szkiców erotycznych, towarzyszący przez wiele lat carskiemu dworowi. W 1915 roku pomnik został wywieziony do Moskwy, a w 1928, już bez oryginalnego postumentu upamiętniającego cara, przewieziono go do Spały, gdzie stoi do dzisiaj. Pod koniec XIX wieku łowczy Hans Auer wybudował w Zwierzyńcu na potrzeby carskich polowań bogaty, eklektyczny, drewniany pawilon myśliwski w fantazyjnym stylu starogermańskim.

Od kilku lat myśliwi z całego kraju zbierali łuski, które po przetopieniu posłużą do stworzenia wiernej repliki pierwowzoru, co budziło trochę złośliwych komentarzy – ile zwierząt trzeba zabić żeby postawić pomnik jednego...

Była tu puszcza, półtora tysiąca kilometrów kwadratowych kniei królewskiej, bory niebywałe, nie tknięte siekierą, tylko monarcha mógł sobie pozwolić na taką perłę swej korony, na luksus utrzymania ostatniej w Europie najprawdziwszej pierwotnej puszczy [...] Znikła z ostatnią dynastią. Niemcy za kajzera zaczęli, Poleszucy z okolicznych wiosek podchwycili i w te pędy także do lasu z siekierami, po nich nadleśnictwa państwowe i obce koncesje z piłami mechanicznymi, z tartakami, z Hajnówką całą, w końcu Niemcy za Hitlera, i chłopi, i partyzanci, wszyscy cięli las, tłukli zwierzynę, aż granicą przecięto tę perłę na dwoje, tu Białowieża sowiecka, a tu Białowieża polska – taką sztuką puszczę tłuką na makadam, psiakrew, na makadam...” napisał Igor Newerly („Zostało z uczty bogów”)

PS: Na marginesie informacji jakie dostałem po umieszczeniu postu nt. śmieci zostawianych w BPN chcę wyjaśnić tym, którzy wszędzie doszukują się jakichś ukrytych intencji. Ostatnie zdjęcia tego postu, m.in. łóżko aluminiowe :) - jak zresztą napisałem - są sprzed kilku lat i zostały już dawno z parku sprzątnięte przez służby parkowe. BPN nie jest śmietnikiem (na szczęście)! Pokazałem te zdjęcia, żeby uzmysłowić co w parku można znaleźć, jak niefrasobliwi są niektórzy badacze, a nie żeby dać satysfakcję komuś kto nie lubi parku narodowego! Dobrze by było, żeby lasy poza parkiem było podobnie mało zaśmiecone jak BPN i cierpiały tylko na problem jak nieinwazyjnie oznaczyć powierzchnię badawczą.

4 listopada mija termin konsultacji projektu planu zadań ochronnych Natura 2000 dla Puszczy Białowieskiej

2011-11-03T18:32:00.002+01:00

Upływa termin konsultacji projektu planu zadań ochronnych Natura 2000 dla Puszczy Białowieskiej. Aktualna wersja dokumentu nie zapewnia ochrony najcenniejszych siedlisk oraz gatunków puszczańskich. Po 4 listopada dokument trafi do uzgodnienia z Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku i zostanie przekazany zleceniodawcy. Autorem projektu planu jest Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Białymstoku (BULiGL).
Pomimo wiedzy o rozmieszczeniu najcenniejszych, puszczańskich gatunków naturowych dokument nie zawiera adekwatnych zaleceń ochronnych zawartych m.in. w wydanych przez Ministerstwo Środowiska podręcznikach do ochrony gatunków. Wykonawca dokumentu ograniczył ochronę leśnych gatunków do rezerwatów przyrody, drzewostanów i drzew ponadstuletnich.

W drzewostanach ponadstuletnich przewidziano możliwość wycinania świerków zasiedlonych kornikiem drukarzem po uzyskaniu zgody Głównego Konserwatora Przyrody [...]. Uzyskanie zgody na usuwanie świerków w drzewostanach ponadstuletnich jest więc zapewne kwestią czasu – w przeszłości za zgodą konserwatorów przyrody usuwano tysiące metrów sześciennych świerków z puszczańskich rezerwatów przyrody. Poza drzewostanami ponadstuletnimi zamierające świerki ze względu na przepisy o stanie sanitarnym lasu mają być – zgodnie z deklaracjami leśników - usuwane bez ograniczeń i zgody konserwatora przyrody. Zignorowano fakt, iż od zasobności świerków kornikowych zależy przetrwanie zagrożonego dzięcioła trójpalczastego (który ma w Puszczy jedną z najliczniejszych populacji) oraz, że z martwym świerkiem związanych jest szereg naturowych chrząszczy saproksylicznych: zgniotek cynobrowy, ponurek Schneidera, konarek tajgowy, rozmiazg kolweński. Nie wyjaśniono w jaki sposób leśnicy będą szacowali wiek drzew ponadstuletnich – w ostatnich latach odnotowano liczne przypadki wycinki takich drzew, kiedy leśnicy tłumaczyli, że nie są w stanie określić wieku drzewa. W grądzie subkontynentalnym przewidziano rębnie IIID i IVB mające dostosować skład gatunkowy drzewostanów do modelu ustalonego przez BULiGL. W wyjątkowo cennych i wrażliwych łęgach 91E0 i olsach źródliskowych przewidziano trzebieże mające na celu pielęgnację podrostów gatunków pożądanych.

Dokumentacja projektu planu znajduje się na portalu BULiGL

http://puszcza-info.buligl.pl/portal/pzo_projekt

Uwagi należy wysyłać na adresy:

sekretariat@bialystok.buligl.pl; Janusz.Porowski@bialystok.buligl.pl

więcej informacji: Adam Bohdan podlasie@pracownia.org.pl, 509197718

Białowieski Park Narodowy – świątynia przyrody, czy warsztat pracy?

2011-11-01T19:55:00.000+01:00

Temat tego postu został mi zasugerowany w jednym z mejli. Pomyślałem o tym dzisiaj, chodząc po obszarze ochrony ścisłej. Ciepła pogoda, kolory jesienne. Spotkanie z wilkiem (drugi raz w ciągu tygodnia!). I kiedy widziałem jak ucieka było mi przykro, że go wystraszyłem. Chodzenie po lesie zawsze jakoś niepokoi inne zwierzęta. To wielki skarb, że dla wielu ludzi puszcza, a szczególnie ten jej fragment jest traktowana jak świątynia. Bo park narodowy to także misja, nie tylko warsztat pracy i badań. Zachwycali się nią przecież najwybitniejsi ludzie kultury. Od niedawna Park korzysta z nowoczesnego sprzętu. Można podjechać elektrycznym pojazdem i podpinając piłę do akumulatora oczyścić drogę z powalonego drzewa. To wielka pomoc dla ludzi i "łagodny" środek techniczny dla przyrody. Byle nie za często i nie wszędzie. Na sąsiednim drzewie zobaczyłem opaskę wyznaczającą granicę powierzchni badawczej. Badania w BPN są z pewnością potrzebne. To jeden z głównych celów - funkcji tego parku. Turystyczna funkcja jest ograniczona do niewielkiej powierzchni. No, i jeszcze jest ta funkcja "duchowa", kulturowa. Jednak penetracja przez naukowców nie jest wcale taka mała, bo obszar parku jest bardzo niewielki. Wszystko zależy od pory roku i punktu odniesienia. Kiedyś miałem okazję chodzić po dwóch parkach w USA. Po jednym z nich wędrowałem z kolegą kilka dni! Przez obszar ochrony ścisłej BPN można przejść w 2 godziny. Wychodząc z jednej wsi, po kilku godzinach przejdziemy las i wyjdziemy przy innej. To maleńki skrawek lasu!!! Choć i on jest niestety dla niektórych samorządowców solą w oku, bo „drewno się tam marnuje”. Dla badaczy jest to przede wszystkim warsztat pracy. Dla ogromnej rzeszy Polaków jest to także świątynia przyrody. Obszar, jaki chcielibyśmy widzieć nietknięty ludzką ręką. Czy możemy pogodzić obie funkcje? Jak je pogodzić?

Po dziesięciu latach przemierzania tego kawałka przyrody puszczańskiej mam więcej pytań niż odpowiedzi. Blog to nie miejsce na artykuły, więc tylko skrótowo postaram się dzisiaj pokazać niektóre ślady działalności jakie widać w obszarze dziedzictwa ludzkości, jako temat refleksji. Pomijam tutaj dawne ślady po potażarniach, węglarniach, bartnictwie. Natomiast przypomnę jak bardzo brutalnie pocięto puszczę co kilometr drogami w połowie XIX wieku. Wiele z nich istnieje do dzisiaj i są konsekwentnie oczyszczane z upadłych drzew. Niektórzy goście pytają się dlaczego? Na tak niewielkim obszarze czy koniecznie trzeba utrzymywać liczne drogi, żeby łatwiej było dojechać do swojej powierzchni badawczej? Może można ograniczyć ilość utrzymywanych jako przejezdne dróg w obszarze ochrony ścisłej? Tak wyglądają slady po dawnych drogach, kiedy już się ich nie utrzymuje.

Ten stary dąb rósł ogromny już wówczas kiedy wycinano trybę.

Dawne linie utrzymywane są przez malowanie czarnych pasów na drzewach. Słyszałem, że nie można tego zaniechać, bo niektóre powierzchnie są podwiązane do linii. Czas upływa i dzisiaj dobry GPS można kupić już znacznie taniej. Może więc zbliża się czas kiedy będzie można zaprzestać malowania linii? Tyle jest parków i rezerwatów gdzie nie ma linii oddziałowych..

Przez wiele lat nawet ten park narodowy był traktowany dość „brutalnie”, skoro nikomu nie przeszkadzało stawianie tam betonowych słupów.

tutaj trafiłem na dopiero co pozostawioną flaszeczkę i jakiś kawałek plastiku.. Praca w Rezerwacie w chłodne dni, a może wycieczka nieproszonych gości?

Tradycja betonowych słupów trwała i po wojnie.

Nikt też nie widział niczego złego we wbijaniu w pnie drzew klamer stalowych, żeby na te drzewa wchodzić:

Plastikowe opaski, łatwe do zdjęcia, są chyba najlepszym sposobem oznaczania granic, czy jednak trzeba z Puszczy robić magazyn taśm, czy nie można każdorazowo ich przynosić?

Kiedy pytałem o to, które ze śladów są nadal potrzebne, a które to pozostałości po zakończonych już badaniach, usłyszałem, że niestety, takiej wiedzy nikt nie ma. I tu jest problem, bo badacze niekoniecznie po sobie sprzątają. Oto co m.in. znajdowałem w rezerwacie. Tutaj pewnie trwają badania, ale można znaleźć i takie konstrukcje od lat porzucone;

ten plastik kieruje do znaczków na drzewach...

ale znalazłem jego skrawki i walające się obok w lesie....

ale tutaj już chyba dawno nic się nie bada...

Czasami trzeba jakoś zaznaczyć drzewa - są różne tradycje:

Kiedyś nikt nie uważał za niewskazane stawianie w Rezerwacie bud. Kilka z nich stoi do dzisiaj, choć od dawna nieużywane, zniszczone, ale nawet z metalowym łóżkiem w środku! (mój słowacki przyjaciel, który na ziemi, korzystając z maty i śpiwora, przespał w lasach 5000 nocy, prowadząc różne badania, już dawno mi mówił, ze naukowcy często boją się nocy i muszą sobie budować namioty a nawet chaty, żeby ich wilki nie zjadły). Jeden ze strażników wyjaśniał, że ktoś kiedyś badał sowy, całe 4 km od bramy do lasu! No tak, musiał do tego mieć „domek” w lesie J..

Rury kanalizacyjne z PCV wbite w grunt dla jakichś badań może i nadal służą tym badaniom, tylko dlaczego drewniane korki, którymi były przykryte już zmurszały i powpadały do środka a nowych nie ma? Może więc i badań już się nie prowadzi?

40 lat temu oznaczono kłody metalowymi tabliczkami. Znajduję teraz te tabliczki w miejscach, gdzie nie ma już śladu po kłodach. Zwykle leżą. Może trzeba opisać ich miejsca i dostarczyć do BSG, a może BSG lub BPN, skoro miał ich inwentaryzację – powinien je „odnowić” lub usunąć? Bo mogą stać się śmieciami.

Nie będę tu pokazywał wielu petów, słoiczków i innych śmieci zagubionych lub po prostu wyrzuconych (np. butelka po mineralnej włożona pod kłodę). Nie, nie jest tego dużo! Ale pokazuje, że nie każdy kto pracuje w tym „zakładzie pracy” traktuje go jako świątynię. Na pewno nie traktowali go (podobno dwaj) ornitolodzy, których ślady znaleźliśmy kilka lat temu z Tomkiem Niechodą i pokazuję je na zakończenie, jako swoistą ciekawostkę;

ten garnuszek to był chyba rekord "pomysłowości" owego "badacza"...

biedak, musiał też przenocować, więc naznosił niezbędne sprzęty do środka rezerwatu...

Co z tego wynika? Zastanawiałem się, czy pokazywać taką garść przykładów, bo nie chodzi mi o czepianie się, lecz o poruszenie tematu, którego nie za bardzo jest jak "ugryźć". Są przecież długoterminowe badania, są ślady mające już cechy "zabytków", są ewidentnie nieposprzątane "zguby". Nie jestem pewien, czy np. rozbiórka i wywożenie rozpadających się bud nie spowodowało by większych szkód niż zostawienie ich w spokoju. Ale może odnajdą się właściciele niektórych "zgub"? Widziałem w Internecie pracę meteorologiczna, którą bym wiązał ze śmieciami w pobliżu jednej z bud. Czyli autor i instytucja nadal funkcjonują. Myślę też, że warto przy różnych okazjach, także na stronach parkowych, przypominać, ze to nie jest zwykły warsztat pracy. Pozostawiane ślady wskazują, że dla wielu badaczy nie różni się on niczym od hali fabrycznej, w dodatku takiej, gdzie śmieci rzuca się na podłogę...

Kolory Orłówki

2011-10-27T22:14:00.000+02:00

Stary znajomy z Komańczy napisał w mejlu, ze nie wierzy, iż w Puszczy może być bardziej kolorowo niż w Bieszczadach. Może i nie jest bardziej (nie ma buków), ale też jest nieźle. Z obszaru Rezerwatu chyba najbardziej kolorowo wygląda teraz Dolina Orłówki. Dużo tu jesionów, już bez liści ale z mchami i porostami. Bobry w ostatnich latach silnie ingerują w tę dolinę. Na skutek ich pracy i suszy w ostatnich tygodniach zamiast płynącej rzeczki mamy niewielkie "kałuże". Kiedyś, przed regulacją i wycięciem drzew, podobnie musiała wyglądać Narewka, albo Łutownia. Tam jednak człowiek już dawno zrobił porządek. Dolina Orłówki wygląda nawet za kolorowo, przypominając obrazki podkręconych kalendarzy. Przyroda też bywa kiczowata... a jeszcze bardziej w szarej winiecie.. Ale takie teraz dni w Puszczy, zanim zrobi się szaro i ...też pięknie.

Co można spotkać w Puszczy

2011-10-26T16:32:00.001+02:00

Dzisiaj przez pewien czas towarzyszyłem Tomkowi, mierzącemu drzewa, bo umówiliśmy się, że pokaże mi stary czyhun (sagan), jaki leży niedaleko Orłówki. To ślad po dawnej osadzie. Takie sagany wkładano w fajerki na płycie.

Nieco dalej zastanawialiśmy się kto i po co przeciął wielki dąb (z dala od dróg) i zabrał jego wycinek.. pewnie jakieś badania :) z okresu, kiedy w rezerwacie stawiano budy, wbijano do drzew klamry stalowe itp..

Nieco dalej spotkałem ślad współczesnych prac badawczych. plastikowa płachta była subtelnie przywiązana plastikowym paskiem do drzewa. Po co tylko niepotrzebne skrawki plastiku zostały porzucone na ziemi? (gdyby ktoś poszukiwał zguby to jest u mnie do odebrania)

Na szczęście, w rezerwacie można spotkać i inne istoty (zdjęcie bardzo nieostre, ale ten jegomość nie poczekał aż przygotuję aparat do zdjęcia:

I na koniec betonowe słupy, porzucone w obszarze ochrony ścisłej jeszcze przed wojną... ale kiedy był już park narodowy:

Kolory Puszczy i co można w niej spotkać...

2011-10-24T19:00:00.000+02:00

Jesienna Puszcza była dzisiaj bardzo łaskawa. Słońce, jak w całej Polsce rozświetlało las w kolorach jesiennych, dzięcioł czarny umilał fotografowanie drzew

Kilkakrotnie spotkałem jelenie

a dwukrotnie żubra, który nawet pozwolił się raz sfotografować (mimo szerokiego obiektywu)

W obszarze ochrony ścisłej można spotkać nie tylko zwierzęta... Kiedyś pokażę najdziwniejsze znaleziska, a tym razem tylko kolejną budę, która w lecie była dobrze zamaskowana powalonymi gałęziami klonu.

Naukowcy, którzy w wielu miejscach przed laty pobudowali swoje "czatownie" (w nocy w lesie przecież straszno, a historia Czerwonej Czapeczki przyprawia o ciarki na plecach, więc "czatownie" są solidne) chyba o nich pozapominali... podobnie jak o wielu "urządzeniach badawczych", które można znaleźć w najmniej spodziewanych miejscach. Na koniec jeszcze kilka zdjęć dzisiejszych z Puszczy bez śladów człowieka:

Stop odstrzałowi kruków - petycja

2011-10-24T13:00:00.002+02:00

Na stronach OTOP można jeszcze podpisać petycję przeciwko odstrzałowi krukowatych na Mazurach. Pisaliśmy już o bulwersującej nagonce na te ptaki.
Spieszcie się, podpisy pod petycją będą zbierane jeszcze tylko kilka dni.

We Wrocławiu o sikorach w Puszczy

2011-10-22T11:34:00.000+02:00

Pracownia Biologii Lasu we Wrocławiu rozpoczyna Seminaria Biologii Lasu, środowiskowe spotkania naukowe poświęcone przedstawianiu i dyskusji najnowszych, często jeszcze nieopublikowanych, badań biologicznych w lasach. Puszcza Białowieska będzie często przewijała się w tematyce spotkań. Seminaria odbywać się będą w czwartki w Dużej Sali Wykładowej Instytutu Zoologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, ul. Sienkiewicza 21. Początek – godzina 17:00.

Pierwsze seminarium odbędzie się w najbliższy czwartek, 27 X. Grzegorz Hebda i Sławomir Mitrus z Uniwersytetu w Opolu mówić będą o tym, Co dzieje się ze starymi gniazdami w dziuplach? (dlaczego dziuple się nie zapychają? co czyści dziuple?)

Seminaria są otwarte dla wszystkich zainteresowanych. Serdecznie zapraszamy pracowników i studentów.

prof. dr hab. Tomasz Wesołowski
tomwes@biol.uni.wroc.pl
Pracownia Biologii Lasu Uniwersytetu Wrocławskiego,
Sienkiewicza 21, 50 335 Wrocław
tel. 0 71 375 40 37, fax. 0 71 322 28 17
www.zep.biol.uni.wroc.pl

Jak obudować Park Narodowy

2011-10-17T20:31:00.000+02:00

Kilkanaście metrów od ściany lasu Białowieskiego Parku Narodowego, w tzw. „szczerym polu”, na obszarze Natura 2000 powstaje osiedle domów. RDOŚ w Białymstoku nie widzi potrzeby wykonania raportu oddziaływania na środowisko i opiniuje pozytywnie, w gminie nikomu nie przeszkadza zabudowywanie pól i polan gdzie i jak kto chce – przecież nie ma planów miejscowych („i całe szczęście!” – jak mawiają przedstawiciele samorządów lokalnych). Plebejscy obrońcy tzw. „demokracji” i wartości ludzkich przypominają, że przecież „człowiek jest najważniejszy” i nie wolno nikomu zabraniać budować gdzie mu się podoba. Kiedyś nawet usłyszałem argument o biednej staruszce, żyjącej z renty, której ekolodzy zabraniają postawić dom pod lasem J. A rzeczywistość jest taka, że handluje się wspólnym dobrem jakim jest krajobraz i przyroda, dzieli się pola na działki zabudowuje i sprzedaje, żeby tylko mieć zysk. Tylko od czego są służby ochrony środowiska? Bo jeśli tutaj nie trzeba było oceny oddziaływania, to i gdzie indziej nie trzeba, a jest jeszcze mnóstwo „krzaków” wokół BPN i na pewno można te ziemie drogo sprzedać pod zabudowę letniskową, żeby "babcia rencistka" miała gdzie mieszkać.

Nowe barcie w Puszczy

2011-10-16T15:53:00.000+02:00

Od kilku dni w Puszczy Białowieskiej mamy dwie nowe barcie. Obie można by opisać, trzymając się sposobu opisywania J.J. Karpińskiego z 1947, roku tak:

Oddz. 450. Barć śniotowa. Sosna, pierśnica 70 cm, wysokość 35 m. Wierzchołek nieobcięty. Drzewo żyjące całe. Barć na wysokości 5 m, wykończona. Ciosno niewidoczne. Otwór bartny od południowego wschodu. Śniot wisi na kluczach. Hwozdownia w stanie „nówki”, podobnie jak śniot i klucze, na których wisi. Śniot bliższy traktowi żółtemu ma ślady narzędzia nieznanego w epoce bartnictwa. Dodatkowego oka nie ma. Obie barcie niezasiedlone.

Może to być ciekawa atrakcja dla turystów, bo sosny z barciami znajdują się w pobliżu popularnego szlaku turystycznego „Drzewa puszczy”, prowadzącego do rezerwatu pokazowego zwierząt. Szlak mógłby się nazywać „Drzewa i pieńki puszczy”,

bo las nie ma tam charakteru pierwotnego, gdyż brakuje w nim wielu martwych drzew, za to można spotkać liczne pieńki z czasu, kiedy wycinanie w rezerwacie było dozwolone. Pomimo ogrodowo-parkowego charakteru i sąsiedztwa szosy, z której dobiegają odgłosy samochodów, jest to bardzo atrakcyjna trasa ze względu na liczne, piękne okazy klona, dębu, lipy. Ścieżce towarzyszą liczne tablice (także odbierające charakter naturalny krajobrazowi), jednak w przeciwieństwie do informacji na tablicach ścieżki „Żebra żubra”, gdzie można się dowiedzieć co można zrobić z jakiego drzewa, tutaj są to informacje przyrodnicze.

Na trasie można też spotkać żubra. Może by się przydała informacja nt. gatunku „turysta”?

I na koniec jeszcze dwa zdjęcia nowych "barci":

Zostało po czasach carskich

2011-10-13T22:43:00.000+02:00

Takie cechówki można jeszcze dzisiaj spotkać w kilku miejscach obszaru ochrony ścisłej BPN. Nie wiem, co one oznaczają - czy były formalnym zakazem dalszego użytkowania barci lub drzew wyżarowych (pamiętajmy, w 1888 r. wygoniono z Puszczy bartników), a może znaczyły uiszczenie opłaty za dzierżawę? Do dzisiaj przetrwały jako ciekawostka z czasów intensywnej eksploatacji borów.

I jeszcze kilka obrazków jesiennych z północy Rezerwatu:

Znikające ślady

2011-10-11T09:25:00.001+02:00

Na stronie BPN przeczytałem, że już jutro zaczną się prace nad wykonaniem nowych "barci" przy trasie turystycznej do rezerwatu pokazowego zwierząt. W ten sposób turyści będą mogli oglądać jak niegdyś wyglądało bartnictwo w Puszczy. Nowa barć będzie jednak wykonana współczesnymi narzędziami. W 1948 roku ukazała się obszerna broszura J. J. Karpińskiego, ówczesnego dyrektora parku, jako publikacja IBL w Białowieży "Ślady dawnego bartnictwa puszczańskiego na terenie Białowieskiego Parku Narodowego". Karpiński uratował od zapomnienia wiele informacji zebranych od ostatniego żyjącego bartnika, a przede wszystkim od potomków bartników. Wykonał też inwentaryzację 68 drzew bartnych. Niektóre z nich przetrwały do dzisiaj, trochę nowych drzew bartnych udało się znaleźć nawet współcześnie, chodząc po Rezerwacie, przede wszystkim Tomkowi Niechodzie, przy okazji mierzenia drzew. Wiele z tych drzew obserwuję już od ponad 10 lat i co roku kolejne znajduję już powalone. Dzisiaj fotografowałem niektóre ślady bartnictwa i kilkoma zdjęciami chcę się podzielić.. póki jeszcze jest co pokazywać... Będą więc to zdjęcia z borów, lub dawnych borów..

Nie wiadomo ile drzew bartnych przetrwało do dzisiaj, prawdopodobnie kilkadziesiąt, ale chyba nie więcej niż 30. Na pięciu zachowały się jeszcze śnioty (dębowe deski zasłaniające otwór barci). Najpowszechniejszymi śladami po bartnictwie są jednak wyżary - miejsca gdzie nacinano sosny i opalano, prowokując napływ żywicy, by uzyskać łuczywo. Jeszcze 10 lat temu wydawało mi się, że jest ich niezliczona ilość. Dzisiaj znikają także drzewa z wyżarami - śladami po intensywnym użytkowaniu Puszczy. Bartników usunięto z Puszczy w 1888 roku. Carska administracja użytkowała jeszcze jakiś czas istniejące barcie, ale praktycznie bartnictwo uległo likwidacji. Nic dziwnego, że i ślady po gospodarowaniu przed 130 laty, szybko znikają. Ostatnie wyżary - niegdyś szpecące Puszczę - wyglądają dzisiaj jak leśne rzeźby, będąc swoistymi zabytkami:

Wydawało mi się, że nowych drzew bartnych raczej nie znajdę, tymczasem dzisiaj natrafiłem na dwa, o których dotychczas nie wiedziałem. W obu przypadkach barcie były ukryte pod powalonymi na stare sosny innymi drzewami i zasłonięte liśćmi. Tutaj kilka zdjęć barci z dzisiaj:

Pierwsze zdjęcie u góry - to barć bezśniotowa, poniżej barć śniotowa, choć bez śniotu, za to ze słabo widocznymi u góry i u dołu otworu kołkami - kluczami, na których śniot wieszano. Na kolejnym zdjęciu widać, że otwór barci jest zakryty - to "płaszka", którą zawsze przykrywano barć. Najniższe zdjęcie pokazuje wbity do sosny kołek, zwany hwozdownią. Na nim bartnik wieszał śniot kiedy pobierał miód.

Prócz wyżarów i barci zachowało się też wiele śladów po działalności bartników, czasami dość tajemniczych, jak to "okienko" wykute w sośnie:

albo te dziwne otwory:

.. i na koniec - już też zabytkowy - numerek, pochodzący z czasów inwentaryzowania drzew bartnych przez samego dyrektora Karpińskiego lub kogoś z pracowników Parku, jeszcze przed II wojną światową. W BPN można spotkać wiele cyfr pisanych na drzewach, przy okazji prowadzonych badań, ale tylko te przedwojenne wykazują taką staranność, wręcz kaligraficzną :)

PS: To słowa "kilka zdjęć barci z dzisiaj" były pisane wczoraj, kiedy siadł prąd, dlatego "dzisiaj" jest już "wczoraj" :((

95 lat temu

2011-10-07T22:57:00.001+02:00

Za oknami zimno i deszcz. Za godzinę cisza wyborcza. Białowieża opustoszała z turystów. Pora na sięgnięcie do albumu ze starymi fotografiami:

I wojna światowa. Gdzieś w Puszczy Białowieskiej: 95 lat temu panowie sfotografowali się przy ściętym dębie. Podpis pod zdjęciem informuje, ze miał 160 cm średnicy. Dzisiaj byłby być może największym z wszystkich dębów puszczańskich.

80 lat temu ktoś inny sfotografował nową wówczas bramę do "parku narodowego", chociaż rozporządzenie odpowiedniego ministra zmieniające nadleśnictwo Rezerwat w "Park Narodowy w Białowieży" zostało wydane dopiero w sierpniu 1932 roku. Ta antycypacja - jak pisał pierwszy kierownik Rezerwatu, wybitny botanik prof. Józef Paczoski - była przyczyną kolejnego konfliktu z Lasami Państwowymi. Kolejnego, bo sam Paczoski po szeregu trudności, na jakie napotkał ze strony urzędników z Dyrekcji Lasów Państwowych w Białowieży zrezygnował w roku 1928 ze stanowiska kierownika nadleśnictwa "Rezerwat". Jak widzimy, Puszcza Białowieska była od dawna tematem sporów i konfliktów.

Partie nie kochają Puszczy

2011-10-06T16:18:00.000+02:00

... to tytuł artykułu w Metrze. Warto go przeczytać przed wyborami. Bo dla zwolenników ochrony całej Puszczy Białowieskiej i naprawienia prawa środowiskowego (likwidacji wichrzycielskiego prawa weta) płyną z tego pewne wnioski. Przeciw są przede wszystkim PSL i PiS. PO i SLD "tak, ale..." i inaczej wypowiadają się z dala od Puszczy, a inaczej na miejscu, gdzie liczy się dla nich lokalne poparcie tłumu a nie przyroda; "za" jest Ruch Palikota, choć nie każdy traktuje poważnie te deklaracje oryginalnego harcownika politycznego i myśliwego.. W trakcie obrad podkomisji sejmowej "za" było także PJN, później zabrakło już zainteresowania ochroną przyrody a gwiazda tej partii miewa poglądy sprzeczne z wiedzą przyrodnicza..
W toruńskich mediach straszy jak zły duch były minister środowiska, który jest bardzo ekologiczny kiedy mowa o GMO czy geotermii, ale duszę oddał diabłu w sprawach Lasów Państwowych i zasłynął kuriozalnymi poglądami gdy był ministrem a także kiedy głosi je w swoich pogadankach dla współwyznawców... Doprawdy, nie jest to komfortowa sytuacja ale nie stworzymy szybko innej alternatywy. Ciekawe, czy dożyję czasów kiedy będę mógł wybierać, a nie głosować przeciw... Wybory między dżumą a cholerą pokazują jak marginalne jest u nas środowisko, które wybiera wartość procesów życiowych na planecie i piękno przyrody a nie egoistyczny populizm grup interesu jednego tylko gatunku, bez którego ta planeta da sobie i tak radę. I to - w końcu - jest optymistyczne :)... "Człowiek jest najważniejszy!" "Dobro człowieka jest najważniejsze!" - to dwa hasła, dwóch partii, które najwyraźniej czują się zagrożone przez nie-ludzi. Strasznie muszą się czuć osaczeni, bo tyle gatunków żyje dookoła i wszystkie chcą być od nas ważniejsze i nawet przekupiły niektórych ludzi, a może się pod nich podszyły? Przecież od lat odbywają się w Polsce i na świecie rytuały, podczas których niektórzy ludzie oddają swoje ciała i umysły innym gatunkom. Strzeżcie się antropocentrycy: dookoła was jest pełno "obcych" istot tylko w przebraniu ludzi!!

Puszcza zaopieńkowana

2011-10-04T20:49:00.000+02:00

Nastał czas opieńki miodowej... Armillaria zdecydowanie dominuje tam, gdzie są martwe drzewa liściaste....

Kruki i inne ptaki też myśliwym wadzą

2011-10-03T11:13:00.001+02:00

Regionalna dyrekcja ochrony środowiska w Olsztynie zgodziła się na odstrzał około tysiąca ptaków, w tym 250 kruków. Odstrzału chcą myśliwi "zatroskani" o ginącą populację zajęcy i kuropatw. O powstrzymanie rzezi ptaków apelował nawet Jerzy Skolimowski podczas uroczystości nadania mu tytułu doktora honoris causa UWM w Olsztynie. Ciekawe czy ktoś go posłucha? Więcej... na stronach Wyborczej

Puszcza dla wybranych?

2011-10-03T00:17:00.001+02:00

Jak informuje Pracownia na rzecz Wszystkich Istot nadleśnictwa puszczańskie wprowadziły zakaz poruszania się po Puszczy w miejscach, gdzie organizuje się polowania, w godzinach rannych (5 - 8) i wieczornych (17 - 20) od 23 września do 15 października. Jeden z członków stowarzyszenia został poinformowany przez straż graniczną, że nie może wejść wieczorem do lasu, gdzie wybrał się prowadząc badania nad porostami, gdyż obowiązuje powyższy zakaz. Jak czytamy w ogłoszeniu chodzi o bezpieczeństwo oraz o nie przeszkadzanie w realizacji gospodarki łowieckiej. Można przypuszczać, że jest to reakcja na monitorowanie myśliwych przez aktywistów.

Jedyna taka panorama lasu

2011-10-01T18:47:00.002+02:00

Od tysięcy lat nie przeszkadzano tam
w znaczniejszy sposób procesom naturalnym. Od tysięcy lat trwał tam prawdziwy las, dzieło przyrody samej. Jego panorama wygląda inaczej niż panorama tych wszystkich zadrzewień, które nazywamy lasami. Widzimy tu piętra drzew z dębami przekraczającymi 40 m i świerkami sięgającymi ponad 50 metrów nad ziemię. Niektóre z nich martwe, inne żywe - jak to w lesie. Na kilku fotografiach obszar Rezerwatu widziany dzisiaj "z zewnątrz",
w zachodnim, jesiennym słońcu:

Upływa termin konsultacji planu gospodarowania w Puszczy

2011-09-30T10:54:00.000+02:00

W dniu dzisiejszym mija termin konsultacji materiałów roboczych do planu urządzania lasu na lata 2012 – 2022 dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej. Z przedłożonych materiałów wynika, że:

1. zaplanowano pozyskanie drewna (w tym rębnie) oraz inne zabiegi (m.in. agrotechniczne – w skład których wchodzi orka gleby) w drzewostanach ponadstuletnich; łącznie ok. ¼ wydzieleń. Zapisy te kolidują nie tylko z przedkładanymi przez organizacje pozarządowe zaleceniami prof. T. Wesołowskiego, ale również z obowiązującą Decyzja Nr 48 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie wstrzymania wyrębu ponad stuletnich drzew pojedynczych i drzewostanów o charakterze naturalnym na terenie nadleśnictw w Puszczy Białowieskiej. (ZO-732-19/98). Wyręby ponadstuletnich drzewostanów są niegodne z zapisami ujętymi w projekcie Planu Zadań Ochronnych Natura 2000 dla obszaru Puszcza Białowieska. Są one również sprzeczne z deklaracjami przedstawicieli Biura Urządzania Lasu dotyczącymi wyłączenia z użytkowania drzewostanów ponadstuletnich

2. Regularne pozyskanie - rębnie (IIIA i IVD), często z zabiegami agrotechnicznymi, dotyczy 167 wydzieleń znajdujących się głównie w drzewostanach o dużym stopniu naturalności - drzewostany pocenturowskie, ponadstuletnie lub zbliżające się do wieku 100 lat

3. Pozyskanie planowane jest w miejscach występowania podlegających ochronie, zagrożonych gatunków ptaków, bezkręgowców i grzybów zlichenizowanych dla których Puszcza stanowi ważne, ostatnie lub jedno z niewielu miejsc występowania w kraju.

4. Zaplanowano pozyskanie drewna w niezwykle wrażliwych siedliskach wilgotnych, z których wiele znajduje się w IV i starszej klasie wieku.

5. Wiele rekordów w przekazanych materiałach jest pustych w miejscach opisu drzewostanu i planowanych zabiegów, co uzasadnia uzupełnienie materiałów i przeprowadzenie ponownych konsultacji

Planowane działania są rażąco sprzeczne nie tylko z Zasadami dostosowania gospodarki leśnej w Puszczy Białowieskiej do potrzeb zachowania jej walorów przyrodniczych prof. T. Wesołowskiego, ale również z przepisami o ochronie gatunkowej (w tym Dyrektywa Ptasia i Siedliskowa) oraz z celami utworzenia LKP 'Puszcza Białowieska' do których należy:

- zachowanie naturalnych warunków środowiska leśnego w całym mezoregionie Puszczy,

- zachowanie lub odtworzenie właściwych siedliskom puszczańskich biocenoz leśnych o charakterze naturalnym oraz zapewnienie trwałości ekosystemów leśnych i ciągłości wielostronnego wykorzystania ich zasobów

W związku z powyższym zachęcamy do udziału w konsultacjach. Wnioski i uwagi należy wysyłać do dnia dzisiejszego pod adres: rdlp.dyr@bialystok.lasy.gov.pl, maria.protasiewicz@bialystok.lasy.gov.pl

Prosimy o wysyłanie uwag do wiadomości: podlasie@pracownia.org.pl

Link

Unijna dyskusja leśna i poster organizacji pozarządowych

2011-09-29T10:14:00.001+02:00

Dzisiaj, 29 września odbywa się konferencja w Rynie dyrektorów generalnych leśnictw w Unii Europejskiej oraz unijnych odpowiedników naszej dyrekcji środowiska. Konferencja opisana jest na stronie Ministerstwa Środowiska pod tytułem "Zielone złoto w Rynie" (skąd pochodzi fotografia). Wśród poruszonych tematów m.in. nowa strategia leśna UE oraz tematy związane ze zrównoważonym leśnictwem i zieloną ekonomią. Przy okazji konferencji OTOP skorzystał z okazji wystawienie tam baneru i baner ten dotyczy Puszczy Białowieskiej.

A tak poster wygląda w całości:

Panta rhei – albo kości w Puszczy

2011-09-28T10:45:00.001+02:00

Jeszcze kilka lat temu rzeczka Orłówka, przecinająca Rezerwat jesienią bywała całkowicie wyschnięta. Od pewnego czasu bobry spowodowały, że las w tej okolicy mocno się zmienił. Kilka tam - i okolica jest zalana wodą.

Od kilku dni nocą z nieba dolatuje klangor żurawi, a w dzień można je obserwować jak wykorzystują kominy termiczne, żeby nabrać wysokości.

W rezerwacie Puszcza o zmierzchu rozbrzmiewa rykiem byków, a łanie krążą nieustannie w pobliżu.

Cykl nieustannych zmian, narodzin i śmierci. Czasami ze śladów w postaci bielejących kości można z nich wyczytać zdarzenia sprzed lat, innym razem pozostają zagadką. Wczoraj podczas wizji terenowej Adama z Pracowni z leśnikami i pracownikami RDOŚ natknięto się na niezidentyfikowane kości. Pojawiło się nawet podejrzenie, że mogą to być kości zaginionego przed laty leśnika, chociaż czaszka rozwiała raczej wątpliwości.

W innym miejscu Puszczy natrafiłem kiedyś na kości kilku starych dzików, które grzejąc się – pewnie przytulone do siebie – odeszły którejś zimy do „krainy wiecznych łowów” – może nadal pozostając zwierzyną łowną... W rezerwacie przynajmniej odeszły śmiercią naturalną.

W obszarze ochrony ścisłej, gdzie się nie poluje, zdarzało mi się znaleźć kości jelenia z czerepem i porożem...

koło narodzin i śmierci...

Największy klon

2011-09-21T22:24:00.000+02:00

Był już na kilku zdjęciach, ale nigdy wcześniej nie pomyślałem, żeby go zmierzyć. Dzisiaj, spacerując z kilkoma osobami po BPN (uprawnionymi - a jakże: to informacja do czepliwych obserwatorów bloga, których interesuje tylko do czego się przyczepić) zmierzyliśmy to drzewo i okazało się, że ten klon zwyczajny ma 437 cm obwodu pnia w pierśnicy!
jest więc prawdopodobnie puszczańskim rekordzistą. Tomek Niechoda jest szczęśliwie własnie w Białowieży, więc pewnie w najbliższym czasie ten rekord zostanie zweryfikowany :).
A poza tym rykowisko w tym roku - w strefie wolnej od myśliwych - jest naprawdę wspaniałe. A aktywiści Pracowni sprzyjają niezakłóconym zalotom jeleni także poza parkiem narodowym.

Pracownia monitoruje myśliwych

2011-09-17T16:13:00.004+02:00

Od 17 do 25 września na terenie Puszczy Białowieskiej aktywiści Pracowni na rzecz Wszystkich Istot oraz miłośnicy przyrody będą obserwować rykowisko jeleni oraz sprawdzać czy przestrzegana jest strefa ochrony zwierząt łownych w otulinie Białowieskiego Parku Narodowego. Do czasu wykonania oceny oddziaływania na środowisko dla planów łowieckich domagamy się powstrzymania polowań na terenie Puszczy Białowieskiej.

A tak dzisiaj wygląda Puszcza w obszarze, gdzie jelenie ryczą bezpieczne:

W jakim kierunku zmierza ochrona i użytkowanie Puszczy Białowieskiej?

2011-09-15T17:59:00.005+02:00

Tym razem napiszę trochę więcej. Kolejny raz okazuje się, że brak jednorodnego zarządzania Puszczą Białowieską i właściwej polityki resortu środowiska, całościowego planu i wieloletniego planu ochrony prowadzi do rozwiązań cząstkowych, nie sprzyjających ochronie przyrody i przywracaniu naturalnego, czy pierwotnego charakteru temu obszarowi. Niedawno został rozstrzygnięty konkurs na Rezerwat Pokazowy Żubrów, zlokalizowany w miejscu obecnie istniejącego. Z planistycznego punktu widzenia nowoczesny rezerwat pokazowy zwierząt powinien być realizowany w pobliżu Hajnówki, by nie zwiększać masowego ruchu do Białowieży, a zwiększyć atrakcyjność miejscowości. Ale tam już „jest inne królestwo”, a Hajnówka nie lubi parku narodowego i tak.
Lepiej by było, żeby nie wprowadzać setek samochodów i autobusów pół kilometra przez las, na nowy parking w pobliże rezerwatu zwierząt, ale wykorzystanie na parking obszaru przyszosowego jest niemożliwe, bo jest tam rezerwat krajobrazowy i inny właściciel niż Park. Nie brano też pod uwagą możliwości dojazdu pod projektowany, powiększony rezerwat pokazowy innymi niż samochód środkami transportu. Przy okazji konkursu Park wskazał, w porozumieniu z Ndl. Białowieża nowe trasy dla bryczek i sań, łączące różne miejsca atrakcyjne turystycznie i segregując częściowo ruch bryczek od samochodowego. To słuszne rozwiązanie, ale też dotyczące tylko fragmentu „wyciętego” z całego obszaru Puszczy. Autorzy jednej z prac konkursowych zaproponowali rozwiązania infrastruktury i komunikacji kompleksowo, dla całej Puszczy, ale wykroczyli w ten sposób poza ramy konkursu i ich propozycje nie mogły być rozpatrywane. Park planuje uruchomienie przejazdów turystycznych drezyną od „Głuszca” po Starą Białowieżę. W projekcie zadań ochronnych parku na 2012 zostało to zaklasyfikowane jako jedno z zadań ochronnych. Jeśli jest to sposób na odciążenie obszaru ochrony ścisłej i nie ma przeciwwskazań przyrodniczych pomysł mnie się wydaje sensowny, ale powinien się wiązać z zamknięciem Drogi Narewkowskiej. Wówczas bilans zysków i strat dla przyrody chyba byłby korzystny. Wszak dzisiaj turyści z Białowieży „walą” w okresach nasilenia ruchu samochodami Drogą Narewkowską na Kosy Most, a tymczasem mogliby zostawić auta w Starej Białowieży i wybrać się na Kosy Most drezyną, a jeśli drogą to bryczką lub rowerem. Problem fragmentacji Puszczy drogami jest zresztą poważniejszy. Miejscowi wiedzą w jakim stanie jest Droga Narewkowska i do Narewki jeżdżą Drogą Zwierzyniecką, choć formalnie zamkniętą dla ruchu, ale na znacznym odcinku asfaltową i dla „swoich” wygodniejszą. Gdy jestem w tamtej okolicy, co jakiś czas widzę pędzące przez las auta. Niedawno dowiedziałem się, że nieczynna linia kolejowa z Hajnówki jest „utrzymywana” dla drezyn przy pomocy herbicydów.. Prawdopodobnie Szwajcarzy nie dadzą pieniędzy na jej remont i uruchamianie kolejnej bariery przyrodniczej – pociągu do restauracji – ale problem nie zniknie... A w samym, niewielkim parku planowane jest koszenie (z ręcznym lub mechanicznym równaniem powierzchni) 150 hektarów ekosystemów nieleśnych (w tym 118 nowych) w ramach projektu PTOP. Związana z tym jest budowa 6 kilometrów nowych dróg, wśród nich część o szerokości 6 metrów, na granicy z obszarem ochrony ścisłej, czy wycięcie 360 m2 drzewostanu pod drogę. Organizacja PTOP przerabia pieniądze na wykaszanie łąk i wyrównywanie terenów od lat nieużytkowanych w Parku narodowym, gdy tymczasem gmina Bialowieża, na inne łąki naturowe wysypuje gruz i asfalt z remontowanych uliczek we wsi (tutaj akurat też polował orlik!).

BPN przedstawił ten projekt do konsultacji i dostaję maile raczej krytyczne wobec tych zamierzeń. Internauci podnoszą też kontrowersyjną, zdaniem niektórych,kwestię uruchamiania drezyny na linii kolejki wąskotorowej.. Ktoś zapytał w poczcie mejlowej, czy takie zabiegi nie są sprzeczne z głównym celem ochrony przyrody Białowieskiego Parku Narodowego, za jaki uznano zachowanie unikalnego w skali Polski, Europy i Świata ekosystemu leśnego z jego naturalną różnorodnością biologiczną oraz kształtującymi go procesami biologicznymi, ekologicznymi i ewolucyjnymi oraz procesami i strukturami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi? Ktoś słusznie zauważył, że wydano mnóstwo pieniędzy na projekt Planu Ochrony BPN wraz z poszczególnymi operatami, wykonanymi przez fachowców, w których to opracowaniach obecnych zadań nie przewidziano – i projekt zaległ od roku w ministerstwie. Tak wygląda ekologiczna polityka Państwa w praktyce.. A może, dopóki plan ochrony nie zostanie zatwierdzony, roczne zadania ochronne powinny być zgodne z jego projektem i rekomendacjami autorów poszczególnych operatów?
Powyższe zabiegi zaplanowano w rocznych zadaniach ochronnych Białowieskiego Parku Narodowego na rok 2012: www.bpn.com.pl Do końca września Park oczekuje na uwagi do projektu zadań pod adresem: bpn@bpn.com.pl. Mail należy zatytułować: Projekt Rocznych Zadań Ochronnych 2012.
Niedawno zajrzałem na kilka stron europejskich parków narodowych. Na pierwszej stronie znajdowałem wzniosłe słowa o misji, o wartości pierwotnej, nienaruszonej przez człowieka przyrodzie. Bayerischer Wald chwali się, że to jedyne takie miejsce z procesami naturalnymi od oceanu po Ural!). U nas widać od razu w czym problem – w pieniądzach! Czyli w tym, jak naprawdę ochronę przyrody traktuje Państwo (a po części społeczeństwo, bo wszak politycy liczą głosy a nie sukcesy w ochronie przyrody). Dlatego misję ochrony przyrody zaklejają dzisiaj w Polsce reklamy i logotypy sponsorów, a pomnik żubra, zamiast odlany z łusek po pociskach, które zabiły zwierzęta (co za pomysł!), powinien być w postaci szklanej lub aluminiowej produktu pewnej kompanii.
Komu naprawdę zależy na ochronie przyrody Puszczy Białowieskiej?

Ze starym/stałym obiektywem

2011-09-12T20:22:00.002+02:00

Dzisiaj poszedłem do rezerwatu ze starym obiektywem, którego używałem kiedyś przy Nikonie FM2. Najtańszy Nikkor z dobrym szkłem - stała ogniskowa 50 mm a światło 1,8. Czyli pełna dyscyplina w kadrowaniu, żadnych dalszych zdjęć, wąski kąt, ręczne ustawianie ostrości. Czasami trzeba było sporo odejść, żeby złapać szerszy kadr. I własnie trochę tymi zdjęciami chcę się podzielić (oczywiście pokadrowanymi w domu pod kątem bloga - czyli poziome kadry) bo nawet skupiając się na fakturze tego lasu odkrywałem, że jest inna niż tam gdzie człowiek gospodaruje. Z ciekawszych "odkryć" był świerk o obwodzie pnia 427 cm (na zdjęciu "robi skalę" i stoi przy nim włoska przyrodniczka Cecilia Cacciatori, z którą dzisiaj chodziliśmy i z którą jest rozmowa w najnowszym Dzikim Życiu - polecam!), cmentarzysko zjedzonych dwóch jeleni i kilku innych zwierząt i prośba do znawców ptaków: czy ten większy, który pojawił się nad głową to trzmielojad?

no i nadal zaskakują mnie ślady po budkach, które kiedyś rozwieszono w rezerwacie ścisłym:

To ten olbrzymi świerk:

I jeszcze pozostałości po posiłku wilków i innych padlinożerców:

A teraz już faktury prawdziwego lasu:

... i niech mu nic nie zagraża...

9 zdjęć z wczesnojesiennej Puszczy

2011-09-06T23:59:00.002+02:00

Jak pomóc przyrodzie, która sobie szkodzi...

2011-09-05T22:09:00.001+02:00

Dnia 5 września w ośrodku „Jagiellońskie” LP odbyło się trzecie spotkanie w ramach prac nad planem zadań ochronnych obszaru naturowego Puszcza Białowieska. Autorzy opracowania (z BULiGL) przedstawili stan ochrony, zagrożenia i propozycje działań ochronnych. Oprócz leśników z LP byli przedstawiciele BPN z dyrektorem Parku i kilkoro samorządowców. Dość licznie reprezentowane były środowiska organizacji pozarządowych.

Brakowało przedstawicieli środowisk naukowych z Białowieży (np. nie było nikogo z IBS chociaż problemy związane z gatunkami dużych ssaków były poruszane przy okazji propozycji zapisów w planie zadań ochronnych). Większość dyskusji dotyczyła problemu ze zbiorowiskami, w których nie wszystkie procesy są zgodne z naszymi oczekiwaniami. Sporo słów padło na temat świetlistej dąbrowy, choć zdania co do jej utrzymywania/odtwarzania były podzielone. Przedstawiciel PTOP rozważał nawet wożenie krów na miejsca gdzie ich aktywność pomogłaby w stworzeniu takiego typu lasu :). Przedstawicielka samorządu gminy Hajnówka dramatycznie nakreśliła brak szansy rozwoju regionu z powodu ochrony przyrody, która jest prowadzona w oparciu o przestarzałe dane lub brak danych. Znaczna część dyskusji dotyczyła pomagania przyrodzie, która niekoniecznie postępuje zgodnie z oczekiwaniami człowieka! np. zbyt dużo w niektórych gniazdach jest klonu, w innych miejscach z kolei nie odnawia się należycie dąb itd. Na szczęście człowiek przebudowuje gniazdami te pomyłki przyrody (a jest to sposób o wiele lepszy od zrębowego) i sukcesywnie wkraczają gatunki właściwe, które w takich miejscach powinny być. Wiesław Walankiewicz przestrzegał przed przekształcaniem (przez grodzone nasadzenia) grądów w las dębowy, bo takich lasów jego zdaniem w Polsce i Europie mamy mnóstwo. W odpowiedzi wyjaśniono, że dąb jest sadzony dlatego, że sam nie chce się odnawiać tak, jak powinien. Usłyszeliśmy zapewnienie, że docelowy skład drzewostanu, po latach zabiegów prowadzonych w Puszczy, będzie taki, jaki być powinien i przypieczętuje te dziesięciolecia wysiłków pomagania niesfornej przyrodzie. Obserwuje się bardzo złą sytuację z jesionem, który wycofuje się i w siedlisku gdzie być powinien zostaje dominowany przez olszę.

Poruszono też problem definicji drzewostanów ponadstuletnich (dla których obowiązuje zakaz wycinania) – bo nie wiadomo, czy chodzi o wiek 100 lat kiedy przed 13 laty dyrektor LP wydał to zarządzenie, czy o wiek obecnie? Czy chodzi tylko o te stuletnie drzewa czy i o inne, czy wreszcie jaki procent starych drzew wystarczy, by drzewostan uznać za stuletni? A co z gatunkami światłożądnymi, które wybierają szlaki zrywkowe, czy tworzyć nowe szlaki zrywkowe? Poruszono problem deglomeracji i upadku rolnictwa – choć Roman Kalski z PTOP przypomniał samorzadowcom, ze ten proces nie ma nic wspólnego z ochroną czegokolwiek. Pani z samorządu Hajnówki narzekała, że przez ekologię nie można wybudować koło Puszczy dużego zakładu przemysłowego, ktoś inny miał pretensję o zapis nt. usuwania starych świerków. Z przyrodą są same kłopoty: ryś podobno potrzebuje martwych drzew, żeby mógł się skradać, ale martwe drzewa ograniczają populację sarny – głównej ofiary rysia, jak słusznie ktoś zauważył! Więc nie da się wszystkim dogodzić... Pszczelarz powtarzał, jak to przez pokolenia jego przodkowie nie zniszczyli tego.. i pytał retorycznie: „Jak to jest?” i dodał, że przy drogach stoją drzewa – „Mają zabić człowieka? Jak to jest?” Przypomniał, że teraz pali się węglem, bo nie usuwa się martwych drzew, a węgiel tak przecież szkodzi Puszczy. Ktoś dodał, ze chmury dymu węglowego płyną też nad Puszczę ze Śląska! Adam Bohdan z Pracowni zaproponował wizję lokalną w kwestiach spornych, ale natychmiast padła odpowiedź: „Na własny koszt!”. Ktoś z samorządowców wyjaśnił, że na miejscu pokornikowym w parku narodowym wchodzą drzewa lekkonasienne i las traci naturalny charakter. Potrzebna jest mądra ingerencja człowieka! Autor planu zauważył, że wycinanie drzew z pachnicą dębową ma podobnie marginalne znaczenie jak grodzenie upraw dla żubra. Andrzej Antczak zwrócił uwagę, że nawet likwidacja miejsca żerowania pachnicy nie ma większego znaczenia, bo owad przenosi się na nowe siedlisko obok. Przemysław Chylarecki przestrzegł jednak, ze taka sytuacja może mieć miejsce tylko przy idealnie prowadzonej, perfekcyjnej gospodarce, gdy dynamika siedlisk powoduje, że jak w jednym miejscu wycinamy, w innym siedlisko się odnawia... Pszczelarz przypomniał, ze Puszcza nie "zgrabowiała", bo człowiek wycinał grab na węgiel i potaż, oraz przypomniał, że to żywe drewno jest wartościowe, a nie to zgniłe...

I jeszcze długo można by cytować z nagrań, ale chcę zakończyć pozytywnie i poważnie: „Preferowane jest przede wszystkim odnowienie naturalne” i jeszcze podziękowanie dla LP za przygotowanie także wegetariańskiego posiłku.

Informacje

2011-09-02T22:16:00.001+02:00

Dnia 29 sierpnia wyłoniono zwycięzcę konkursu na koncepcję przebudowy Rezerwatu Pokazowego Zwierząt. Zwyciężył projekt z najlepiej rozwiązaną architekturą obiektów kubaturowych.

W dniu 4 września (niedziela) o godzinie 06:15 w TVP2 będzie emitowany program Natura się o(d)płaca - odc. 17 Gmina Narewka.
Sytuację wokół Natury 2000 pogarsza trwający od lat
spór przyrodników z leśnikami i samorządowcami o poszerzenie Białowieskiego Parku Narodowego na obszar całej puszczy. Lokalne władze obawiają się, że obszar ochrony ptaków uniemożliwi rekreacyjną zabudowę brzegu zalewu. Reżyseria i scenariusz Marcin Krzyżański
W dniu 5 września (poniedziałek) w Ośrodku Edukacji Leśnej "Jagiellońskie" Nadleśnictwa Białowieża odbędzie się trzecie spotkanie konsultacyjne nad Planem Zadań Ochronnych dla obszaru Natura 2000 Puszcza Białowieska. Tematem będzie ocena stanu ochrony ostoi, zagrożen oraz propozycje działań. Spotkanie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych.

Miłosz uzupełniony

2011-08-27T15:06:00.000+02:00

12 czerwca na blogu miała miejsce dyskusja wokół wystawy Miłosza na ścianach starej szkoły w Białowieży:
http://puszcza-bialowieska.blogspot.com/2011/06/miosz-ocenzurowany.html
Miłosnikom Puszczy Białowieskiej zabrakło słów Miłosza na temat konieczności objęcia całej Puszczy parkiem narodowym. W ostatni weekend wakacji wystawa Miłosza w Białowieży została uzupełniona o brakujące jego wypowiedzi, odnoszące się do miejsca wystawy.

Ponad stuletnie drzewostany w Puszczy Białowieskiej na portalu konsultacji społecznej BULiGL

2011-08-26T12:14:00.001+02:00

Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Białymstoku, na swoim portalu konsultacji społecznych umieściło najnowsze (stan na sierpień 2011) mapy rozmieszczenia ponad stuletnich drzewostanów w Puszczy Białowieskiej:
http://puszcza-info.buligl.pl/portal/node/83

Ach, te korniki w parkach narodowych...

2011-08-25T14:20:00.002+02:00

Z korespondencji mailowej (z BPN w tle):

Na stronie Karkonoskiego Parku Narodowego można przeczytać takie zatrważające zdania: „Jednym z ważniejszych czynników przyspieszających zamieranie drzewostanów świerkowych są owady. Osłabione zanieczyszczeniami przemysłowymi lub zmiennymi warunkami klimatycznymi świerki chętnie zasiedlane są przez szkodniki wtórne, które w krótkim czasie pozbawiają je życia. Jednym z najgroźniejszych owadów na terenie Parku jest kornik drukarz. [...]

Z jednego opanowanego drzewa może wylecieć od 50 do70 tysięcy dorosłych osobników. Natomiast jedno drzewo jest zasiedlane przez około 1000 korników. [...] Licząc, że kornik drukarz daje kilka pokoleń w roku można przyjąć, że owady rozwijające się w jednym drzewie przyczynią się w ciągu jednego roku do zniszczenia nawet kilkuset kolejnych świerków. Świerki zasiedlone przez kornika drukarza są wyszukiwane przez pracowników Karkonoskiego Parku Narodowego i oznaczane tak, aby można je było w odpowiednim czasie ściąć i okorować. [...] Do końca lipca bieżącego roku na terenie całego parku okorowano już ponad 2000 drzew o łącznej miąższości drewna przekraczającej 1400 m3 (1 drzewo to ok. 0,6 – 0,8 m3 drewna). Drewno po okorowaniu pozostawiane jest w lesie do naturalnego rozkładu, co przyczynia się do zachowania naturalnego obiegu materii w przyrodzie”.

Ktoś to skomentował krótko: „Ale obciach”.

Ktoś inny mu odpowiedział: „To jest norma w innych niż BPN parkach narodowych. A od przyszłego roku większość z takich drzew nie będzie zostawiana do mineralizacji...”

I kolejny komentarz: „No wiec ta norma to obciach!!!”

... a Niemcy w Bayerisher Wald chwalą się, że nie walczą z żadnymi szkodnikami! Dobrze, że przynajmniej w BPN kornik jest naturalnym członkiem społeczności leśnej, skoro w pozostałych parkach narodowych jest „szkodnikiem”.

W puszczy

2011-08-24T02:21:00.001+02:00

Po kilkudniowej przerwie wracamy do wiadomości z Puszczy i o Puszczy... Zanim umieścimy słowa na temat różnych okołopuszczańskich wątków tym razem fotografie. Wszystkie z obszaru ochrony ścisłej, wykonane 23 sierpnia br. Czyli kolejne zdjęcia z raju o tym, jak on wygląda teraz...

Na ostatnim zdjęciu ogromny świerk rosnący w pobliżu Drogi Objazdowej, niedaleko rzeczki Orłówki. Drzewo ma 4 metry w obwodzie w pierśnicy.

Bociany i orzeł

2011-08-13T13:41:00.000+02:00

Przed godziną chodziłem przy granicy Rezerwatu wzdłuż Narewki i byłem świadkiem jak para bocianów straszyła i kontrolowała poczynania orła, dopóki nie odleciał nad Puszczę. Te bociany mają gniazdo na Zastawie, niedaleko skansenu i doliny Narewki. Wyglądały jak para myśliwców robiących zwroty i koła wokół nieprzyjaciela. Trwało to około 10 minut.
To nasi bohaterowie:

a tutaj kilka fotografii z tego wydarzenia:

Orzeł wycofywał się, najpierw wznosząc coraz wyżej, a gdy bociany i tam nie dawały mu spokoju odleciał nad puszczę.

Różne opinie na temat braku certyfikatu nadleśnictw puszczańskich

2011-08-11T23:29:00.000+02:00

Jak informuje SGS Qualifor, miała ostatnio miejsce certyfikacja 28 nadleśnictw RDLP Białystok w systemie FSC. Audyt objął nadleśnictwa z wyjątkiem nadleśnictw puszczańskich: Białowieża, Browsk i Hajnówka. Puszczańskie nadleśnictwa są jednymi z niewielu w kraju, które nie mają certyfikatu. Dyrektor RDLP Białystok tłumaczy to tym, że nie ma ekonomicznego uzasadnienia dla przeprowadzenia kosztownego procesu certyfikacji w nadleśnictwach, z których drewno, zgodnie z decyzją ministra, ma trafić tylko do lokalnych odbiorców, którzy nie są zainteresowani drewnem certyfikowanym.
Jak zauważają ekolodzy w rzeczywistości jednak tylko część pozyskanego z Puszczy drewna trafia na rynek w regionie, co – razem z podniesieniem kosztów transportu drewna z innych regionów – skutkuje dotkliwym dla społeczności lokalnych deficytem drewna opałowego i podniesieniem kosztów drewna w ogóle. Zdaniem środowisk ekologicznych prawdziwy powód podjęcia decyzji o wyłączeniu puszczańskich nadleśnictw z grupy nadleśnictw ubiegających się o certyfikat może stanowić pozyskanie drewna w drzewostanach o charakterze naturalnym (HCVF) i odnotowywane przypadki naruszenia dyrektyw unijnych w Puszczy Białowieskiej (tylko wg danych RDLP 50 przypadków). Spośród 17 regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych certyfikatu FSC nie posiadają w Polsce tylko dyrekcja krośnieńska i trzy nadleśnictwa z Puszczy Białowieskiej.

Do czego Puszczy potrzebna jest nauka?

2011-08-10T20:20:00.001+02:00

[...] obserwujemy, że nauka nie tylko nie jest niezbędna dla ochrony przyrody, ale czasem nawet się jej sprzeciwia. Przykładem na to, dotyczącym Puszczy Białowieskiej, są poglądy niektórych naukowców, głoszących, że nawet po objęciu całej Puszczy parkiem narodowym niezbędne byłyby zabiegi sprzyjające gatunkom roślin, które pojawiły się ostatnio wskutek cięć w lasach gospodarczych, a jako termofile potrzebują więcej słońca. Idąc tym tokiem myślenia, trzeba wycinać tu i ówdzie drzewa, by tworzyć małe polany. Są oni gotowi poświęcić integralność złożonego ekosystemu dla przetrwania wybranych gatunków, które tymczasem są selekcjonowane przez środowiskowe cechy lasu, aż do zniknięcia. Tacy naukowcy traktują Puszczę jak ogród botaniczny, w którym chcieliby mieć jak najwięcej gatunków. Jeśli jednak chcemy zachować prawdziwą puszczę, powinniśmy mieć szacunek dla tej cechy, która ją czyni puszczą, czyli dla samoregulacji i braku ingerencji człowieka. W przeciwnym razie nie będziemy mogli mówić o puszczy ani reklamować jej pierwotnych cech. Musimy pamiętać, że las to żywy organizm, a nie tylko lista gatunków. To także procesy, funkcje, struktura i wzajemne oddziaływania. Organizm, jest czymś więcej niż sumą pojedynczych elementów, które się na niego składają. I właśnie to „więcej” musimy zachować. [...]

- fragment rozmowy z włoską przyrodniczką Cecilią Cacciatori. Cała rozmowa ukaże się we wrześniowym numerze "Dzikiego Życia", który będzie poświęcony Puszczy Białowieskiej.

Z obszaru ochrony ścisłej

2011-08-08T17:42:00.000+02:00

kilka dzisiejszych zdjęć z zakomarzonego ciągle raju:

Polski chaos przestrzenny a Puszcza Białowieska

2011-08-06T18:31:00.000+02:00

Powszechny chaos przestrzenny i funkcjonalny w Polsce jest faktem niepodlegającym dyskusji. Brakuje planowania przestrzennego, dominują warcholskie nieraz decyzje lokalne i indywidualne interesy. Rząd próbuje zabrać się za ten problem i dostosować prawo w Polsce do norm europejskich. Puszcza to obszar niewątpliwie o znaczeniu ponadlokalnym. „Zapewnienie realizacji zadań ponadlokalnych uniemożliwia niemal nieograniczone poczucie autonomii gmin” – piszą autorzy projektu dokumentu rządowego koncepcji „Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030” (MRR). Specjaliści wytykają wiele aktualnych nieprawidłowości (zbieżne to jest z obywatelskim projektem „odebrania prawa weta gminom”). Wśród wprowadzanych typów „obszarów funkcjonalnych” znajdą się m.in. obszary cenne przyrodniczo, szczególnie N2000. Funkcja przyrodnicza jest na tych obszarach dominująca. Na takich obszarach funkcjonalnych należy w pierwszej kolejności podejmować działania zmierzające do ich naturalizacji.

Ilekroć jeżdżę rowerem po Puszczy uderza mnie jej melioracja: Narewka, wyglądająca jak kanał, w okolicach Białowieży, Łutownia, przypominająca rów melioracyjny a nie rzekę. Dzisiaj spacerowałem wzdłuż doliny Łutowni oglądając różne zabiegi hodowlane (rębnie IIIb z roku 2008 odn. w 2009 na powierzchniach hektarów),

służące pewnie przywracaniu naturalności Puszczy i zastanawiałem się, dlaczego nikt nie podejmuje działań przywracających rzeczkom puszczańskim stare ich koryta. W wielu miejscach zachowane? Kilka lat temu kolega interweniował na widok niszczonej tamy bobrowej na Łutowni.. Nie będąc przyrodnikiem mogę powołać się tylko na nieżyjącego już prof. Janeckiego i amerykańskiego przyrodnika Carla Pope, którzy mówili, że jeżeli coś wygląda nienaturalnie, to znaczy, ze jest nienaturalne! Ochrona przyrody musi być ochroną piękna i naturalności. Dlatego ja bym wolał, żeby zamiast likwidowania spychaczem naturalnie zarastających łąk parku narodowego, milionowe dotacje skierować na likwidację kanałów melioracyjnych przecinających obszar N2000 w Puszczy. W ten sposób faktycznie przyspieszalibyśmy jej powrót do naturalności, czyli realizowali kierunki zagospodarowania kraju w ramach obszaru funkcjonalnego Puszcza Białowieska. Nadleśnictwa też chyba powinny być tym zainteresowane?

A w Puszczy mokro i pięknie..

2011-08-03T21:59:00.000+02:00

Dzisiejsza porcja fotografii z Rezerwatu nie zawiera zdjęć zalanych wodą olsów, nad którymi unoszą się kolejne pokolenia komarów (znacznie mniejsze osobniki niż przed miesiącem, ale za to boleśniej kłujące). Zdjęcia pochodzą z obszarów mniej zakomarzonych. Kładka turystyczna do Dębu Jagiełły jest nadal zamknięta ze względu na jej zły stan. Zamknięta jest też czasowo trasa udostępniana dla bryczek, gdyż droga jest bardzo mokra. Wycieczki są prowadzone trybem poprzecznym.

"Nigdy nie widziałam tak pięknego lasu! Będzie mi się śnił" - usłyszałem słowa zachwytu z ust turystki, która przy bramie podzieliła się swoimi wrażeniami z kilkoma koleżankami.. A tak ten las dzisiaj wyglądał:

Jedyny taki pierwotny krajobraz leśny w Europie

2011-07-31T00:19:00.000+02:00

“Nigdzie więcej, na obszarze od Oceanu Atlantyckiego po Ural nie ma takiego dużego obszaru lasu [...] któremu pozwolono rosnąć bez ludzkiej interwencji, by tworzyć unikalny krajobraz lasu pierwotnego, prawdziwie dziką przyrodę”.

- Jak myślicie, kto tak reklamuje puszczę? Nie, nie Polacy - Niemcy. I nie chodzi o Puszczę Białowieską ale o niemiecki park narodowy Bayerischer Wald. I mają rację. Bo o naszą Puszczę Białowieską to my dbamy i nie ufamy naturalnym procesom przyrodniczym. "Zostawmy przyrodę przyrodzie! - taka jest filozofia Bawarskiego Parku Narodowego" ... Tutaj można przeczytać więcej

Lipcowa Puszcza

2011-07-25T21:08:00.000+02:00

Zwykle, kiedy ktoś pyta mnie w jakiej porze roku Puszcza jest najpiękniejsza odpowiadam, że w każdej. Każdy dzień, pora dnia i zmiana pogody przynoszą zmiany, jakby nieustannie zmieniająca się dekoracja w teatrze. Jest jednak miesiąc, kiedy najmniej lubię chodzić po Puszczy. To lipiec. Można wymieniać wiele powodów,
ale do tych, za którymi zdecydowanie nie przepadam należą upały i owady - ze szczególnym naciskiem na komary, które wyspecjalizowały się w wykorzystywaniu każdej chwili znieruchomienia, żeby się napić. Znajomy fotograf po dniu pobytu w Białowieży pojechał do Hajnówki kupić sobie kapelusz pszczelarza i rękawice. Obecny rok obfituje w deszcze na przemian z upałami, wichury i burze. Raj dla komarów. Kilka dni temu wystarczyło kilkadziesiąt sekund potężnego podmuchu poprzedzającego ulewę, by padły dziesiątki drzew, olbrzymy ale i całkiem niepozorne, młode osobniki. Puszcza wyglądała więc dzisiaj na bardzo "nieposprzątany" las:

Sosna bartna w Hajnówce

2011-07-24T20:45:00.000+02:00

Stormbringer przysłał zdjęcia sosny bartnej leżącej w Hajnówce w miejscu kolejek leśnych. Czyżby to jedna z dwóch sosen bartnych na obszarze poza BPN? A może jakiś eksponat sprowadzony jako atrakcja dla turystów? Bartnictwa zakazano w Puszczy ponad 130 lat temu, sosny bartne są więc ostatnimi zabytkami z czasów bartnictwa.... Będziemy wdzięczni za informacje... Więcej zdjęć tutaj

Na zamku w Tykocinie, także o Puszczy

2011-07-19T19:23:00.000+02:00

W piątek, 15 lipca, na zaproszenie kasztelana Jacka Nazarko, na zamku w Tykocinie odbył się trzeci już Salon Towarzystwa Ochrony Krajobrazu. Stowarzyszenie TOK od nowego roku postanowiło organizować salony. Tradycja salonu sięga czasów, kiedy nie było warunków dla wolnej sztuki i wolnej myśli. Dzisiaj w Polsce nie ma co prawda cenzury, ale rządzi rynek, bliżsi i dalsi znajomi królika i presja tandety oraz lokalnych interesów. Dlatego TOK postanowił wrócić do tradycji Salonu. Trzeci już Salon miał kilka aspektów białowieskich, dlatego postanowiłem napisać o nim na blogu. Zebrani obejrzeli wykład na temat procesów zachodzących w krajobrazie, ilustrowany blisko 100 slajdami z Polski północno-wschodniej, w tym kilka z Puszczy Białowieskiej

To zdjęcie, pokazujące rozpoczęcie budowy, wykonane na obszarze Natura 2000, pośrodku zalewanych łąk Doliny Narewki wykonali zima turyści z Mazur

... a taką "pielęgnację" lip w Białowieży sfotografował ktoś przed kilku laty

Gości salonu bulwersowała budowla wzniesiona przed wsią Pogorzelce, na tle ściany dziedzictwa ludzkości

i bezkarne wysypywanie gruzu na polany białowieskie (N2000)

Przykładem presji inwestorów na zawłaszczanie chronionego krajobrazu była sprawa zabudowy Polany Białowieskiej na północ od ul Żubrowej (stowarzyszenie PTOPP z Hajnówki wykonało ocenę oddziaływania na środowisko uzasadniając, że nawet połowę polany można by zabudować bez szkody dla przyrody!)

Z Białowieży pochodził też pozytywny przykład poszukiwań powrotu do tradycji regionalnej i zachowania tradycyjnego podziału i wielkości okien wśród tendencji unowocześniania i lakierowania

Następnie obejrzano film Stowarzyszenia Edukacji Filmowej z Bielska Podlaskiego o architekturze drewnianej,

wysłuchano koncertu duetu Zaranica z Krynek, śpiewającego lokalne pieśni oraz zwiedzono zamek słuchając historii o jego rekonstrukcji.

Przede wszystkim jednak czterdziestu uczestników salonu podpisało się pod apelem do Prezydenta RP. Który następnie został mu wysłany. W apelu czytamy m.in.:

„W zastraszającym tempie niszczone jest nasze wspólne dziedzictwo – krajobraz przyrodniczy i kulturowy. Jest to wynik braku zarówno całościowej i przejrzystej ochrony krajobrazu charakteryzującego się wyjątkowym pięknem, jak i obszarów pospolitych (do czego zobowiązuje ratyfikowanie Europejskiej Konwencji Krajobrazowej), jak też braku organu odpowiedzialnego za ochronę krajobrazu i gospodarkę przestrzenną. [...] Niezbędne jest [...] podjęcie szeroko zakrojonej, długotrwałej i ogólnopolskiej kampanii edukującej (w mediach, w szkołach i urzędach); [...] wprowadzenie mechanizmów wymuszających w określonym czasie sporządzanie planów zagospodarowania przestrzennego, by ograniczyć możliwość „ręcznego sterownia” gospodarką przestrzenną w zależności od zmiany władz lokalnych czy presji inwestorów [...] Do czasu pokrycia kraju miejscowymi planami zagospodarowania, należy zaprzestać tworzenia nowych siedlisk na terenach niebudowlanych w obszarach chronionego krajobrazu (parki narodowe, krajobrazowe, kulturowe); [...] [K1]ograniczyć chaotyczne zaśmiecanie i zawłaszczanie przestrzeni publicznej wzdłuż pasów drogowych oraz w terenach zurbanizowanych różnymi formami reklam. (zwłaszcza na obszarach graniczących z parkiem krajobrazowym, narodowym lub kulturowym, by chronić wartości krajobrazowe, dla których obszary objęto ochroną). Pas drogowy w obszarach gdzie droga przecina park narodowy lub krajobrazowy nie może być wykorzystywany do ustawiania tam reklam".

Nowe lasy ochronne w Puszczy Białowieskiej

2011-07-14T15:05:00.001+02:00

Nadleśnictwa Białowieża, Browsk i Hajnówka wystąpiły o objecie znacznych obszarów Puszczy Białowieskiej formą lasów ochronnych, motywując to wzrostem wartości pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Trudno się z tym nie zgodzić. Wiąże się to jednak z obniżeniem podatku leśnego dla gmin. Ciekawe więc, co na to rady gmin puszczańskich? Od lasów ochronnych podatek jest o połowę niższy i nie ma możliwości uzyskania zwrotu, jak to jest w przypadku parku narodowego i rezerwatów przyrody. Bardzo ciekawe, czy gminy oprotestują inicjatywę leśników, która nie zmieni zasadniczo użytkowania, ale zmniejszy dochody gmin z podatkow?

Od roku 2003 zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o podatku leśnym, stawka podatku leśnego dla lasów ochronnych wynosi 50% ˝normalnego˝ podatku leśnego.

Zgodnie z art. 15 ustawy o lasach za lasy ochronne uznaje się lasy:

- chroniące glebę przed zmywaniem i wyjałowieniem,
- powstrzymujące osuwanie się gleby i obrywanie skał oraz lawin,
- chroniące zasoby podziemnych wód oraz wód powierzchniowych,
- regulujące stosunki hydrologiczne w zlewni i w wododziałach,
- ograniczające powstawanie i rozprzestrzenianie się lotnych piasków,
- stanowiące drzewostany nasienne lub ostoje zwierząt i roślin chronionych,
- trwale zniszczone przez przemysł,
- mające ważne znaczenie przyrodniczo-naukowe,
- mające szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa,
- położone w granicach administracyjnych miast w i odległości 10 kilometrów od granic miast o ludności przekraczającej 50 000 mieszkańców,
- leżące w strefach uzdrowisk w rozumieniu ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym.

Miliony dla gmin puszczańskich. Opłacało się mówić NIE

2011-07-12T18:35:00.001+02:00

Wójt gminy Narewka pochwalił dzisiejszą decyzję ministerstwa, że pomimo niezgody gmin na powiększenie parku narodowego doprowadzono do podpisania pierwszych pożyczek dla gmin regionu. Jak informuje PAP i Ministerstwo Środowiska, wiceminister Janusz Zaleski ogłosił dzisiaj, że gminy z terenu Puszczy Białowieskiej otrzymają 21 mln zł do 2015 r.

w formie dotacji i preferencyjnych pożyczek na inwestycje proekologiczne. Będą to pieniądze pochodzące z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska w ramach programu „Zrównoważony Rozwój Regionu Puszczy Białowieskiej”. Z tego 15 mln zł będzie przeznaczone na pożyczki a 6 mln zł na dotacje, które mają ruszyć od 2012 roku. Pieniądze te są pozostałością po zakończonym fiaskiem w roku 2010 programie ministerstwa, w ramach którego w zamian za zgodę samorządów na powiększenie Białowieskiego Parku Narodowego, miało trafić do gmin z powiatu hajnowskiego 75 mln zł. Gminy nie zgodziły się jednak na poszerzenie parku i program nie wszedł w życie. Teraz samorządy dostają pieniądze bez warunków. Ministerstwo Środowiska nie stawia gminom wymagań czasowych, a rozmowy o powiększaniu parku i przekazywanie pieniędzy na wsparcie inicjatyw proekologicznych będą się odbywać równolegle. Min. Zaleski zapowiedział kolejne rozmowy na sierpień i zaznaczył, że celem ministerstwa jest objęcie całej Puszczy parkiem narodowym. Niezależnie więc od losu negocjacji region puszczański otrzymał duży zastrzyk środków na cele związane z ochroną środowiska (m.in. kolektory słoneczne, oczyszczalnie przydomowe).

Nowi rekordziści

2011-07-11T17:28:00.001+02:00

Oto najnowsze zdjęcia ostatnich pomiarów drzew robionych przez Tomka Niechodę.
Laserowy pomiar wysokości pozwolił na odkrycie najwyższego - znanego dotychczas - świerka w Puszczy Białowieskiej. Mierzy on 51,8 m wysokości. Na fotografii widoczna tylko jego podstawa - dolna część pnia. Natomiast wczoraj fotografowałem najgrubszego świerka, którego pierwszy raz widziałem kilka lat temu i wówczas jego obwód został nieco zaniżony. Poza tym świerk żyje i co roku przyrasta. Wczorajszy pomiar zrobiony przez Tomka wskazuje że drzewo ma aż 480 cm obwodu pnia w pierśnicy! To prawdziwy olbrzym wśród świerków, choć dolna część pnia mocno się rozszerza (być może wyrastał na butwiejącym pniu?):

i na koniec omszone gałęzie potężnej lipy, która zwalił się kilka lat temu (w oddali pień potężnego, ponad 5-metrowego w obwodzie dębu). Wszystkie zdjęcia z obszaru ochrony ścisłej BPN.

Krajobrazy puszczańskie

2011-07-09T19:25:00.003+02:00

... i jeszcze kilka zdjęć dzisiejszych krajobrazów puszczańskich... Dzień zaczął się dobrze dla fotografowania, bo z deszczem, ale szybko wyszło z za chmur słońce i niemiłosierna żarówa zepsuła ekspozycję...

Śluzowce i woreczniaki

2011-07-09T11:46:00.001+02:00

Ostatnie deszcze spowodowały, że w puszczy pojawiły się niezliczone ilości śluzowców. Te małe organizmy potrzebują do życia martwego drewna i wilgoci. Ich śluźnia (skupisko plazmy, mogącej poruszać się ruchem pełzakowym i wchłaniać bakterie oraz fragmenty grzybni a nawet owocniki) porusza się wewnątrz butwiejących kłód lub w ściółce, a gdy pojawią się odpowiednie warunki wytwarza zarodnie o fantastycznych kształtach i kolorach. Przedstawiamy
kilka zdjęć śluzowców, wśród nich wykwity i najokazalszy rulik nadrzewny (ze względu na czerwoną ciecz wewnątrz zwany też wilczym czerwonym mlekiem) i klucz do ich oznaczania. W Puszczy Białowieskiej stwierdzono występowanie 118 gatunków śluzowców.
(zdjęcia wykonał w ostatnich dniach w PB Adam Bohdan).

Przy okazji fotografowania śluzowców natrafiono na oryginalna formę "świerka podwieszonego". Taki świerk może niemiło zaskoczyć kogoś, kto przygląda się śluzowcom :)

Obudź susła!

2011-07-08T17:05:00.000+02:00

W polskim Sejmie mamy susły polityczne, które nie zasłużyły na to, by spać. Niemrawo zajmują się naszą przyrodą, i żeby ich obudzić nie ma lepszego czasu niż kampania wyborcza. Podpisz się pod apelem do parlamentarzystów. Pod tym adresem możesz złożyć swój podpis, zachęcaj do tego swoich znajomych!

Spotkanie w Ministerstwie Środowiska

2011-07-07T14:16:00.000+02:00

We wtorek, 5 lipca, min. Janusz Zaleski spotkał się z przedstawicielami komitetu inicjatywy obywatelskiej dotyczącej zmian w ustawie o ochronie przyrody – Krzysztofem Worobcem i Markiem Broniarkiem. Krzysztof Worobiec stwierdził na wstępie, że komitet obywatelski de facto wyręcza MŚ (bo to MŚ powinno starać się o zmianę art. 10), że pismo z 18 marca br. do podkomisji to stanowczo za mało by przekonać posłów etc. dlatego oczekujemy zaangażowania MŚ w proces nowelizacji i zastąpienia deklaracji czynami. Jak relacjonuje Krzysztof Worobiec:

Minister przyznał rację, że to dzięki Komitetowi jest szansa na przywrócenie przysługujących im kompetencji, oraz stwierdził, że wspomniane pismo było tylko pismem przewodnim do „opracowania zasad rekompensat”, których ministerstwo nie przygotowało...

W związku z powyższym Krzysztof Worobiec zaproponował:

Przygotowanie propozycji zmiany – rozszerzenia – społecznego projektu (przekazał – po raz kolejny – pisemną propozycję poprawki).

Przygotowanie projektu rozporządzenia, określającego tryb i zasady przeprowadzenia konsultacji społecznych.

Projekty obu dokumentów powinny zwierać uzasadnienia (szczególnie z podkreśleniem możliwości partycypacji samorządów na wszystkich etapach).

MŚ wskaże osobę odpowiedzialną za kontakt z Komitetem,

Należy stworzyć grupę roboczą składającą się z przedstawiciela MŚ i Komitetu.

Należy określić harmonogram prac.

Minister Zaleski wskazał podczas spotkania osobę do kontaktów z Komitetem oraz przygotowania obu projektów oraz zadeklarował, że do końca lipca oba projekty powinny być gotowe.

Kupalle w Puszczy

2011-07-02T16:23:00.003+02:00

Dzisiaj w Białowieży odbędzie się największa w roku impreza masowa - Kupalle. Zjeżdża mnóstwo samochodów, gra muzyka, pije się dużo alkoholu, w Narewce pływają puszki po piwie, na koniec strzelają ognie sztuczne. Impreza skłania się bardziej ku discopolo niż regionalnego folkloru. Prawdziwe Kupalle było dużo wcześniej, ale ta impreza jest nastawiona na turystów więc nie pokrywa się z najkrótszą nocą i jest organizowana w lipcu. Wielu ludzi przyjeżdża na nią właśnie do Białowieży, do licznych nowobudowanych domów. Niestety, często na terenach, które powinny być chronione (pisałem o tym w najnowszym felietonie w miesięczniku Czasopis)

Skoro są wakacje, będzie dzisiaj więcej zdjęć - z dzisiaj właśnie. Od kilku dni leje. Wtedy kolory w lesie są najbardziej nasycone a ludzi znacznie mniej.

Na następnym zdjęciu jedna z niezliczonych "łazienek" dzików - babrzysko - przydatne w upalne dni, z wytartymi od ocierania się napływami korzeniowymi najbliższych drzew

Pod postem z 20 czerwca ktoś napisał w komentarzu, że jak te "duże drzewa legną zostanie tylko grab, grab, grab..." Pewnie pisał to jakiś specjalista od lasu sugerując, że trzeba drzewa wycinać i sadzić bo inaczej Puszcza zamieni się w grabową monokulturę. Ja nie jestem specjalistą przyrodnikiem, ale zawsze mnie zadziwia różnorodność i piękno lasu, w którym człowiek nic nie grzebie. Następne dwa zdjęcia pokazują dość charakterystyczny fragment obszaru ochrony ścisłej. Wiele starych drzew już tutaj "legło", wiele kilkusetletnich nadal stoi, są tu oczywiście liczne graby, ale stoją też dęby, klony, lipy, zarówno 50-letnie, jak i 100-letnie i 200-letnie i kilka dużo starszych olbrzymów. Wystarczy popatrzeć na zdjęcia. Może więc autor wizji, że Puszcza bez leśnika zamieni się w grabową monokulturę się jednak myli?

Jak szaleć, to szaleć.. wklejam jeszcze parę zdjęć zlanej wodą Puszczy, w której przedwczoraj nagrała teledysk promujący (tę - uciążliwą tak bardzo dla mieszkańców:) Naturę 2000 Kasia Nosowska .. miłego oglądania...

I jeszcze na deser, jako odtrutka coś do letniego poczytania - historia Tompkinsa - biznesmena, który zaczął robić coś dobrego:
http://biznes.onet.pl/swiat-to-za-malo,18493,4409972,3556950,218,1,news-detal

W Puszczy ...

2011-06-26T01:41:00.001+02:00

W Białowieskim Parku Narodowym procesy naturalne kreują świat, który dla wielu ludzi z różnych stron świata jest wyjątkowo piękny... Bez szkodliwych owadów i wieku rębnego.. bez potrzeby odsłaniania młodego pokolenia, żeby istniał las.. Ten las istnieje i ma się całkiem dobrze

W najbliższych dniach mają tu przyjechać przedstawiciele szwajcarskiego funduszu, żeby zdecydować, czy dla dobra przyrody i społeczeństwa warto finansować linię kolejową przez środek Puszczy..
Starostwo hajnowskie przejęło nieużywaną od lat linię kolejową przez środek Puszczy i płaci za nią podatki.. więc może warto wydać kilkadziesiąt milionów, żeby uruchomić nierentowne przewozy, które pewnie szybko upadną, ale odremontowana linia będzie się nadawała do eksploatacji i stanie się atrakcją turystyczną jako np. "pociąg retro"? Zdania na ten temat są podzielone, bo możemy chronić Puszczę jako ostatni las Europy o cechach naturalnych i pozwalać zabliźniać się zadanym wcześniej ranom - a wówczas dodatkowe dzielenie linią kolejową jest gwoździem do trumny pierwotności obszaru - albo tworzyć tu atrakcje turystyczne, do których przyroda też się jakoś przecież dostosuje... jakoś.

Drzewa parku narodowego

2011-06-20T23:30:00.003+02:00

Jutro podobno jest spotkanie lokalnych polityków z przedstawicielami ministerstwa. Będą rozmawiali o tym na co wydać pieniądze, żeby rozwijać region korzystając z marki Białowieży. A ja wróciłem niedawno z lasu. Prawdziwego lasu, czyli parku narodowego, który - zdaniem wójt Hajnówki przynosi nam wstyd, a zdaniem wielu lokalnych polityków i leśników jest obrazem degradacji przyrody. Gusty są różne. Dla mnie to najpiękniejszy fragment mojej ojczyzny. Czy kiedyś się spotkamy w swoich preferencjach? Skoro mam tę okazję chodzić codziennie po obszarze dziedzictwa ludzkości, to staram się dzielić tym co widzę. Oto dzisiejsza porcja zdjęć z raju, czyli jedynego miejsca gdzie człowiek nie broni przyrody przed przyrodą:

A tutaj trochę wejdę na teren Tomka Niechody, ale warto pokazać jak wyglądają żywe drzewa w miejscu, gdzie nikt nie zwalcza "szkodników":

Ten klon ma obwód na wysokości 110 cm blisko 350 cm

Na tym zdjęciu widzimy jesiony. Bliższy ma obwód pnia cztery i pół metra!

A skoro w poprzednim poscie był wycięty świerk w lesie gospodarczym, to warto popatrzeć, jak wyglądają świerki w obszarze ochrony ścisłej - ten akurat mierzy 450 cm obwodu pnia...

a tutaj dwa olbrzymie świerki. Niestety, w części gospodarczej takich drzew już nie ma...
I jeszcze nadesłana fotka z części gospodarczej:

Był duży świerk

2011-06-19T19:28:00.000+02:00

Zdjecie nadesłał Adam Wajrak. Zostało wykonane dzisiaj. Ten świerk wyrósł w czasach, kiedy w Puszczy nie było jeszcze leśników. Rósł przez dwa wieki i osiągnął imponujące rozmiary. Pocięty na kawałki leżał dzisiaj w oddziale 424, blisko Grubolipnego Trybu. Został wycięty prawdopodobnie ze względu na kornika drukarza a może jeszcze i zamówienie, bo drewno z niego się raczej nie zmarnuje. Na mapach PTOP w tym oddziale zaznaczone są świerki o wymiarach pomnikowych, więc i jego rozmiary specjalnie nie dziwią.

Naukowcy z Wydziału Leśnego SGGW o Puszczy i Człowieku

2011-06-18T11:32:00.000+02:00

Wpadł nam w ręce dokument sprzed prawie roku (koniec sierpnia 2010 r.) w którym zawarta jest opinia dotycząca postulowanej przez organizacje pozarządowe ochrony Puszczy Białowieskiej. Pod opinią tą podpisali się profesorowie Tomasz Borecki, Edward Stępień i dr Roman Zielony. Przytaczamy fragmenty opinii, ponieważ pozwalają zrozumieć przesłanki, którymi kieruje się część świata nauki, środowisk nie zgadzających się na objęcie całej Puszczy parkiem narodowym lub na zaniechanie działań gospodarczych w rezerwatach:

W przestrzeni przyrodniczej Puszczy Białowieskiej, oprócz ptaków, gatunków rzadkich roślin i owadów, jest jeszcze Człowiek,
który w każdej filozofii – łącznie z chrześcijańską – jest najważniejszy. Postulowane [...] postępowanie w lesie nie jest zgodne z chrześcijańską wizją natury przedstawioną także w encyklice „Caritas in veritate” Benedykta XVI. Naszym zdaniem człowiek nie może traktować natury jako nietykalnego tabu. Postępowanie takie w warunkach środkowej Europy, w lasach Puszczy Białowieskiej, które w dużej mierze są ukształtowane przez długoletnie (setki lat) oddziaływanie człowieka można uznać wręcz za nadużycie wobec przyrody. [...] Nieuzasadnione przekonanie o samoregulacyjnych właściwościach lasu wystarczających do naturalnej przemiany pokoleń jest [...] często powodem krytyki nie tylko cięć ale każdej ingerencji w lesie. Zwolennicy takich przekonań nie mogą jednak kwestionować oczywistych faktów, że obecny stan polskich lasów (wzrost powierzchni i zasobności, poprawa struktury gatunkowej i wiekowej, rosnąca bioróżnorodność) jest efektem systematycznej pracy leśników wielu pokoleń.

Aż strach pomyśleć, że na tym zdjęciu las jest wynikiem - zdaniem profesorów - postępowania niezgodnego z chrześcijańską wizją natury...